వేమన 39

📖 వేమన పద్యములు

యోగి వేమన – నీతి, తత్వం, మానవత

శిష్యవర్గమునకు శివుఁజూప నేరక
కాని మతములోన గలుపునట్టి
గురుని యెరుకనరయ
గుడ్డెద్దు జొన్నరా వి.

🧠 తాత్పర్యము

వేమన నిజమైన గురువు శిష్యులకు ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని చూపగలవాడై ఉండాలని చెబుతున్నాడు. సత్యమార్గం తెలియని గురువు గుడ్డెద్దువలె పనికిరాడని విమర్శించాడు. 

శిష్యులకు సత్యమార్గం, పవిత్రమైన జీవన మార్గం చూపలేని గురువు, వారిని చెడు మతభావాలు లేదా తప్పుదారుల్లో నడిపిస్తే, అటువంటి గురువు జొన్నచేలో దారి తెలియక తిరిగే గుడ్డి ఎద్దువంటివాడని వేమన చెప్పుతున్నాడు.

జ్ఞానం లేని గురువు సమాజానికి మేలు చేయలేడనే భావం ఈ పద్యంలో వ్యక్తమవుతుంది.

ఇంటిలోని ధనము “ఇది నాది” యనుచును
మంటిలోన దాచు మంకుజీవి
కొంటబోడు వెంట
గుల్లకాసును రాదు వి.

🧠 తాత్పర్యము

మనిషి ధనాన్ని “నాది” అని భావించి దాచుకుంటాడు. కానీ మరణసమయంలో ఒక్క పైసా కూడా వెంట రాదని వైరాగ్య భావాన్ని తెలియజేశాడు.

రతదేశ వేషములను తేటసేయక
దేవుడా ఈలోన నుండునవి పెన
వేషమరసి చూడ
గ్రాసంబు కొరకయో వి.

 🧠 తాత్పర్యము

 బాహ్య వేషధారణలో దేవుడు లేడని, దేవుడు మన అంతరంగంలోనే ఉన్నాడని వేమన స్పష్టం చేస్తున్నాడు. కపట భక్తిని ఆయన వ్యంగ్యంగా విమర్శించాడు.

అజం మిరపగింజ జూడ మీద నల్లగనుండు
కొరికి చూడ లోన చురుకుమనును
సజ్జనులకు వారి
సారమిట్టులుండు వి.

🧠 తాత్పర్యము

 మిరపగింజ బయటకు సాధారణంగా కనిపించినా లోపల కారం ఉన్నట్లే, సజ్జనుల గొప్పతనం వారి అంతరంగ గుణాలలోనే ఉంటుందని తెలిపాడు.

📚 సాహిత్య విశేషాలు

  • వేమన పద్యాలలో సామాజిక విమర్శ స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
  • సాధారణ జీవితం ద్వారా లోతైన తత్వాన్ని వ్యక్తపరిచాడు.
  • సంభాషణాత్మక శైలి వలన పద్యాలు ప్రజలకు సులభంగా అర్థమవుతాయి.

🌸 భావసారం

వేమన పద్యాలు మానవత, నిజాయితీ, ఆత్మజ్ఞానం, వైరాగ్యం, మరియు సత్సంగతిని ప్రజలకు సులభమైన భాషలో బోధిస్తాయి.

🌍 CONCEPT

Development of Human Relations and Human Resources – వేమన పద్యాలలో గురుత్వం, ఆత్మజ్ఞానం, మానవ సంబంధాల వికాసం, మరియు అంతరంగ వికాసానికి సంబంధించిన విలువలు స్పష్టంగా ప్రతిఫలిస్తాయి.

– Ch Ramamohan


#వేమన #వేమనపద్యాలు #విశ్వదాభిరామ_వినుర_వేమా #Vemana #TeluguLiterature #వేమనతత్వం #తెలుగుసాహిత్యం #TeluguPoetry #వేమనశతకం #HumanRelations

వేమన 38

వేమన పద్యములు – కపటత్వంపై విమర్శ


౧౪౫ – కపట విద్యల వ్యర్థత

యీ కపట నాటకంబును,
యీ కపటపు చదువులన్ని యింపు దలిర్పణయే;
శపటాత్ముడు సెసెనె,
యా కపటాతునకు మ్రొక్కి యలరుము వేమా.

బయటకు నీతిమంతుల్లా నటిస్తూ లోపల కపటత్వంతో జీవించే వారిని వేమన తీవ్రంగా విమర్శిస్తున్నాడు. నిజాయితీ లేని విద్య, భక్తి, ప్రవర్తన అన్నీ నాటకమే అని చెప్పాడు.

౧౪౬ – ఆత్మతత్వ గంభీరత

ఎండ వేళ చీకటేశమై యున్నట్లు,
నిండు కుండ నీరు నిలచినట్లు;
దండిని పరమాత్మ తత్వంబు దెలియరో
వేమ.

పరమాత్మ తత్వం నిశ్శబ్దంగా, లోతుగా, స్థిరంగా ఉంటుంది. నిండిన కుండ శబ్దం చేయనట్లే, నిజమైన జ్ఞాని ఆడంబరంగా ప్రవర్తించడు. ఆత్మజ్ఞానం గంభీరమైన అంతరంగ అనుభవమని వేమన తెలియజేశాడు.

చెడువాడి ప్రభావం

ఎండిన మానే కట్టడవిని,
ఉందిననందగ్ని పుట్టి యూడ్చును చెట్ల;
దండి గల వంశమెల్లను
చండాలుండొకడు పుట్టి చదువును వేమా!

అడవిలో ఒక్క అగ్ని చాలు చెట్లన్నింటిని కాల్చివేయడానికి. అలాగే ఒక చెడ్డ మనిషి మొత్తం వంశానికే చెడ్డపేరు తెచ్చిపెడతాడు. దుర్గుణం సమాజాన్ని ఎంత వేగంగా నాశనం చేస్తుందో వేమన హెచ్చరించాడు.


కపటత్వం నాశనానికి దారి • నిజజ్ఞానం నిశ్శబ్దంలో వికసిస్తుంది

వేమన 37

వేమన నీతి పద్యములు – భావ తాత్పర్యాలు


చింత – పాపఫలము

ఎంత కష్టముండు నంత పాపపు చింత;
చింత చేత మిగుల జివుకు మనసు;
చింత లేకనున్న చెడని సంపద జూచు. వి.

అత్యధిక ఆందోళన మనసును క్షీణింపజేస్తుంది. చింత మనిషి శాంతిని హరించి బాధను పెంచుతుంది. చింతలేని మనసే నిజమైన సంపద అని వేమన చెప్పాడు.

విద్య యొక్క స్థిరత్వం

ఎన్నాళ్లును దాను ఉండును
ఎన్నాళ్లును దాను నేర్చి యెన్నిట వెలయు;
కొన్నాళ్లకు దా జన్నను,
మన్నాయెను విద్యలెల్ల మహిలో వేమా!

శరీరం శాశ్వతం కాదు. సంపద కూడా నిలవదు. కానీ విద్య మాత్రం మనిషికి చిరస్థాయిగా కీర్తిని ఇస్తుంది. మరణానంతరం కూడా విద్య వల్ల పేరు నిలుస్తుందని వేమన తెలియజేశాడు.

ధనం – అహంకారం

ధనమెచ్చిన మనమెచ్చును,
మనమెచ్చిన దుర్గుణంబు మానకనెచ్చు;
ధనము దిగిన మనము దిగును;
మనము దిగిన దుర్గుణంబు మానును వేమా!

ధనం పెరిగితే అహంకారం పెరుగుతుంది. అహంకారం పెరిగితే చెడు గుణాలు కూడా పెరుగుతాయి. ధనం తగ్గితే గర్వం తగ్గి దుర్గుణాలు కూడా తగ్గుతాయని వేమన మానవ స్వభావాన్ని విశ్లేషించాడు.

వినయం – వివేకం

విన వలెనెవ్వరు చెప్పిన;
వినినంతనే తమక పడక వివరింప వలెన్ ;
విని కని వివరము దెలిసిన
మనుజుడుపో నీతిపరుడు మహిలో వేమా!

ఎవరైనా చెప్పిన మాటను ముందుగా శ్రద్ధగా వినాలి. వెంటనే కోపపడకుండా దాని నిజానిజాలు తెలుసుకోవాలి. ఆలోచించి స్పందించే వాడే నిజమైన నీతిమంతుడు అని వేమన బోధించాడు.


చింతను జయించు • విద్యను నిలుపుకొను • అహంకారాన్ని విడిచి పెట్టు • వివేకంతో విను

వేమన 36

వేమన తత్వ పద్యములు – భావ తాత్పర్యాలు


 భక్తి నిష్ఠ

అంత కొరత దీరి యతిశయ కాముడై
నిన్ను నమ్మి చాల నిష్ఠతోడ,
నిన్ను గొల్వ ముక్తి నిశ్చయముగ గల్గు.వి 

మనసులోని కోరికలు తగ్గించి, దైవంపై నిజమైన విశ్వాసం మరియు నిష్ఠ కలిగినవారికి ముక్తి తప్పకుండా లభిస్తుంది. భక్తి అనేది బాహ్యాచారంలో కాదు; అంతరంగ విశ్వాసంలో ఉందని వేమన చెప్పాడు.

 తత్వయోగి స్థితి

తత్వము తిరమైన తావుల పేదకుచు,
తాను తత్వమగును;
తత్వయోగితలపులన్ని యుడుగ,తానే పో తత్వంబు. వి.

తత్వజ్ఞాని ప్రపంచపు భేదాలను దాటి, తానే తత్వస్వరూపంగా మారిపోతాడు. అతనికి స్వార్థ ఆలోచనలు ఉండవు. ఆత్మజ్ఞానం పొందినవాడు తత్వంలో లీనమవుతాడని వేమన తెలిపాడు.

 ద్వంద్వ స్వభావం

మాటలాడ వేరె మనసు కొలది వేరె;
యొడలి గుణము వేరె యోజ వేరె;
యెట్లు గల్గు ముక్తి యేలాగు తనలాగు! వి.

మాట ఒకటి, మనసు మరోటి, ప్రవర్తన ఇంకొకటి అయితే నిజమైన ఆధ్యాత్మికత కలగదు. అంతరంగం–బాహ్యంగం ఏకరూపంగా ఉన్నప్పుడే ముక్తి సాధ్యమని వేమన హెచ్చరించాడు.

దైవ కరుణ ప్రాముఖ్యం

వెలది చక్కదనము వెరవైన యీడును,
విభుని కరుణ లేక వితగనుండు ;
నీదు కరుణ లేక నెర్పులు కొరగావు 

స్త్రీకి ఎంత అందం ఉన్నా, సరైన యౌవనం ఉన్నా, భర్త ప్రేమ–ఆదరణ లేకపోతే ఆమె జీవితం వెలితిగా మారుతుంది. అలాగే భగవంతుని కరుణ లేకపోతే మనిషి విద్యలు, నేర్పులు, ప్రయత్నాలు పూర్తిగా ఫలించవు.

అంతర్భావం:

వేమన ఇక్కడ రెండు స్థాయిల భావాన్ని సూచిస్తున్నాడు:లోక జీవితం → ప్రేమ, ఆదరణ, అనుబంధం లేక అందం వ్యర్థం.

ఆధ్యాత్మిక జీవితం → దైవకృప లేక జ్ఞానం, ప్రతిభ అసంపూర్ణం.సంక్షిప్త తాత్పర్యము:అందం కన్నా ఆదరణ గొప్పది;

ప్రతిభ కన్నా దైవకృప గొప్పది.


భక్తి • తత్వజ్ఞానం • అంతరంగ పవిత్రత • దైవకరుణ
వేమన తత్వదర్శనానికి మూల స్తంభాలు.

వేమన 35

వేమన పద్యములు – భావతాత్పర్యాలు


 హింసా స్వభావం

ఒకరి మోరు గొట్టి యొకరు భషింతురు
వారి నోరు మిత్తి వరుస గొట్టు;
చేప పిండునే ల చేపలు చంపును?
జనుడు చేప పిండు జంపు వేమ!

మనుషులు పరస్పరం మాటలతో, కోపంతో ఒకరినొకరు బాధిస్తుంటారు. కానీ చేపలు తమ జాతిని తాము చంపుకోవు. హింస, ద్వేషం, అసూయ వంటి లక్షణాలు మానవునిలోనే ఎక్కువగా కనిపిస్తాయని వేమన వ్యంగ్యంగా చెప్పాడు.

పేదల ఐక్యత

కనులు పోవు వాడు కాళ్లు పోయిన వాడు
ఉభయుల రమ గూడి యుండినట్లు,
పేద పేద గూడి పెనగొని యుండును వి 

కళ్ళులేని వాడు, కాళ్లులేని వాడు కలిసి ఒకరికొకరు సహాయం చేసుకుంటూ జీవించగలిగినట్లే, పేదవారు పరస్పరం తోడ్పాటుతో జీవిస్తారు. పరస్పర సహకారమే బలహీనుల బలం అని వేమన తెలిపాడు.

 కఠిన హృదయం

పరగ రాతి గుండు పగల గొట్టగ వచ్చు,
కొండలన్ని పిండి గొట్ట వచ్చు;
కఠిన చిత్తు మనసు కరిగింపగా రాదు  వి 

రాళ్లను పగలగొట్టవచ్చు, కొండలను కూల్చవచ్చు; కానీ కఠినమైన మనసున్న వ్యక్తిని మార్చడం చాలా కష్టం. దయలేని హృదయం సమాజానికి ప్రమాదకరమని వేమన హెచ్చరించాడు.


హింస కన్నా సహకారం గొప్పది • కఠిన హృదయం కన్నా కరుణ గొప్పది

వేమన 34

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యం


౧౩౧ – దాన మహిమ

ఇచ్చే వారల సంపద హెచ్చేదే కాని
లేమి యేలా కలుగు?
అచ్చెలమ నీళ్లు చల్లిన
విచ్చలవిడినూరుచుండు వినరా వేమా!

దానం చేసే వారి సంపద తగ్గదు; మరింత పెరుగుతుంది. చెరువులో నీరు తీస్తే మళ్లీ కొత్త నీరు చేరినట్లే, పంచే మనసు కలవారికి లోటు కలగదు. ఉదారతే నిజమైన సంపద.

౧౩౦ – సత్సంగతి ప్రభావం

పాలలో గలయ నీరు పాలెయై రాజిల్లు
నదియు సామ్యయోగ్యమైన యట్లు,
సాధు సజ్జనముల సాంగత్యముల చేత
మూఢ జనుడు ముక్తి మొనయు వేమ!

పాలలో కలిసిన నీరు కూడా పాలలాగే విలువ పొందుతుంది. అలాగే సత్సంగతితో మూర్ఖుడైన మనిషి కూడా జ్ఞానవంతుడై మంచి మార్గంలో నడుస్తాడు.

౧౩౨ – మానవ సేవ గొప్పతనం

చెడిన మానవులను చేపట్టి రక్షించి
కడకు దేర్చినట్టి ఘనుడు తలప,
కడగి పుణ్యమైన కడు శివు సన్నిధి
నెడ తెగకను యుందురెపుడు వేమ.

చెడిపోయిన మనుష్యులను సన్మార్గంలో నడిపించి రక్షించే మహనీయులు శివసన్నిధిలో ఉండే పుణ్యాత్ములవంటివారు. వారు ఎప్పుడూ లోకహితాన్ని కోరుతారు.


దానం • సత్సంగతి • మానవసేవ
ఈ మూడు విలువలే వేమన బోధించిన మానవ ధర్మాలు.

01.తాత్వికులు బుద్ధుడు చరిత్ర

చారిత్రక గతిని నిర్దేశించిన తాత్వికులు – బుద్ధుడు Part I చారిత్రక గతిని నిర్దేశించిన తాత్వికులు – బుద్ధుడు (Part I) సారాంశం ...