మెనాండర్ I నాణేలు

మెనాండర్ I – నాణేల తయారీ మరియు బౌద్ధమతంతో సంబంధం

SEO Keywords: మెనాండర్ I, Menander coins, ఇండో గ్రీక్ నాణేలు, Athena Alkidemos coin, Milinda Panha, Indo-Greek Kingdom

పాలన

మేనండర్ మరియు బౌద్ధమతం

నాణేల తయారీ

4. మెనాండర్ యొక్క వెండి నాణెం, వెనుకవైపు ఎథీనా ఉంది. బ్రిటిష్ మ్యూజియం.

మరే ఇతర ఇండో-గ్రీక్ రాజుల కంటే మెనాండర్ వెండి మరియు కాంస్య నాణేల యొక్క అపారమైన కార్పస్‌ను విడిచిపెట్టాడు. అతని పాలనలో, భారతీయ మరియు గ్రీకు నాణేల ప్రమాణాల మధ్య కలయిక దాని అపోజీకి చేరుకుంది.

నాణేలు పురాణగాథను కలిగి ఉన్నాయి (ప్రాచీన గ్రీకు : ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΣΩΤΗΡΟΣ ΜΕΝΑΝΔΡΟΥ , రోమనైజ్డ్ : BASILEOS SOTEROS MENANDROU / Kharoshthi : MAHARASAJA MADARAJA).

బోపెరాచ్చి ప్రకారం , అతని వెండి నాణేలు ఎథీనా ఎదురుగా ఉన్న డ్రాచ్మా యొక్క అరుదైన శ్రేణితో మొదలవుతాయి మరియు ఆమె వెనుకవైపు గుడ్లగూబ గుణం. ఈ ధారావాహిక యొక్క బరువు మరియు మోనోగ్రామ్‌లు మునుపటి రాజు ఆంటిమాచస్ II తో సరిపోలాయి , ఇది మెనాండర్ ఆంటిమాచస్ II తర్వాత వచ్చినట్లు సూచిస్తుంది.

తదుపరి సిరీస్‌లో, మెనాండర్ తన స్వంత పోర్ట్రెయిట్‌ను పరిచయం చేశాడు, ఇది భారతీయ పాలకులలో ఇప్పటివరకు తెలియని ఆచారం. రివర్స్‌లో అతని వంశపారంపర్య ట్రేడ్‌మార్క్ ఉంది: ఎథీనా ఆల్కిడెమోస్ పిడుగు విసరడం, మెనాండర్ యొక్క అనేకమంది వారసులు ఉపయోగించే చిహ్నం మరియు మాసిడోనియాలోని యాంటీగోనిడ్ రాజుల చిహ్నం.

తదుపరి అభివృద్ధిలో, మెనాండర్ లెజెండ్‌లను వృత్తాకార ధోరణి నుండి నాణెం 4లో కుడి వైపున కనిపించే అమరికకు మార్చాడు. ఈ మార్పు నాణేలను తిప్పకుండా చదవగలిగేలా నిర్ధారిస్తుంది మరియు తరువాతి ఇండో-గ్రీక్ రాజులందరూ మినహాయింపు లేకుండా ఉపయోగించారు.

ఈ మార్పులు బహుశా ఇండో-గ్రీక్ రాజ్యం యొక్క పశ్చిమ భాగాలను స్వాధీనం చేసుకున్న బాక్ట్రియన్ యూక్రాటైడ్స్ I యొక్క భారతీయ నాణేలకు మెనాండర్ యొక్క భాగానికి అనుగుణంగా ఉండవచ్చు మరియు మెనాండర్ మరణం తరువాత ఈ పశ్చిమ భూభాగాలను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నాడనే సూచనగా వివరించబడింది.

మెనాండర్ చాలా అరుదైన అట్టిక్ ప్రామాణిక నాణేలను ఏకభాషా శాసనాలు (నాణెం 5)తో కొట్టాడు. ఇవి బహుశా బాక్ట్రియాలో ఉపయోగం కోసం ఉద్దేశించబడ్డాయి. బాక్ట్రియన్ రాజులపై తన విజయాలను ప్రదర్శించాలని భావించవచ్చు.

ఒలింపిక్, భారతీయ మరియు ఇతర చిహ్నాల యొక్క అనేక రకాల వైవిధ్యాలను కలిగి ఉన్న మెనాండర్ యొక్క కాంస్య నాణేలు ఉన్నాయి. మెనాండర్ కాంస్యాల కోసం కొత్త బరువు ప్రమాణాన్ని ప్రవేశపెట్టినట్లు కనిపిస్తోంది.

మెనాండర్ తన నాణేలపై ఎథీనా ఆల్కిడెమోస్ ("ఎథీనా, ప్రజల రక్షకుడు") యొక్క ప్రాతినిధ్యాన్ని పరిచయం చేసిన మొదటి ఇండో-గ్రీక్ పాలకుడు. ఈ రకాన్ని తరువాత చాలా మంది ఇండో-గ్రీక్ రాజులు ఉపయోగించారు.

మెనాండర్ ది జస్ట్

మెనాండర్ మరణం

వారసత్వం

మెనాండర్-I (మిలిందుడు)

మెనాండర్-I ఇండో-గ్రీకు రాజులలో అత్యంత ప్రసిద్ధుడు. భారతీయ బౌద్ధ గ్రంథాలలో ఇతన్ని “మిలిందుడు” అని పిలుస్తారు. “మిలింద పఞ్హా” అనే బౌద్ధ గ్రంథంలో ఇతని గురించి విస్తృతంగా వివరించబడింది.

కాలం

సుమారు క్రీ.పూ. 165 – 130

రాజధాని

సాగల (ప్రస్తుత సియాల్కోట్ ప్రాంతం)

నాణేలు

మెనాండర్ నాణేలు భారత చరిత్రలో ప్రముఖ స్థానం పొందాయి.

నాణేల లక్షణాలు

వెండి మరియు రాగి నాణేలు విడుదల చేశాడు.

నాణేలపై గ్రీకు మరియు ఖరోష్టి లిపులు కనిపిస్తాయి.

ఒక వైపు రాజు చిత్రం, మరో వైపు దేవతల బొమ్మలు ముద్రించబడేవి.

“Basileos Soteros Menandrou” అనే గ్రీకు శాసనం కనిపిస్తుంది. దీని అర్థం “రక్షక రాజు మెనాండర్”.

ద్విభాషా నాణేలను విస్తృతంగా ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చిన ఇండో-గ్రీకు రాజుల్లో ఇతను ప్రముఖుడు.

బౌద్ధంతో సంబంధం

బౌద్ధ భిక్షువు నాగసేనుడితో జరిగిన ప్రశ్నోత్తర సంభాషణలు “మిలింద పఞ్హా”లో వివరించబడ్డాయి. ఈ సంభాషణలు భారత తాత్విక చరిత్రలో విశేష ప్రాధాన్యం పొందాయి.

చారిత్రక ప్రాధాన్యం

భారత–గ్రీకు సంస్కృతుల సమ్మేళనానికి తోడ్పడ్డాడు.

నాణేల వ్యవస్థ అభివృద్ధిలో ముఖ్య పాత్ర పోషించాడు.

బౌద్ధ తత్వ ప్రచారానికి పరోక్షంగా సహకరించాడు.

RELATED ARTICLES

Indo-Greek Kingdom – northwestern South Asia లోని హెలెనిస్టిక్ కాలపు గ్రీకు రాజ్యం (200 BC–10 AD)

History of the Indo-Greek Kingdom

Indo-Greek religions – ఇండో గ్రీక్ రాజుల మత సంప్రదాయాలు (c. 200 BCE)

మెనాండర్ I పాలన 165/155 –130 BC

మెనాండర్ I సోటర్ – ఇండో గ్రీక్ మహారాజు

SEO Keywords: మెనాండర్ I, Menander I Soter, ఇండో-గ్రీక్ రాజు, మిలింద పన్హా, గ్రీకో బౌద్ధం, నాగసేన, ఇండో గ్రీక్ చరిత్ర

మెనాండర్ I

విదేశీ ప్రభావం – మెనాండర్

ఇండో-గ్రీక్ రాజు మెనాండర్ బౌద్ధమతానికి ప్రముఖ పోషకుడు. అతని మరియు బౌద్ధ ఋషి నాగసేన మధ్య జరిగిన సంభాషణలు "మిలిందపఞ్హ" అనే బౌద్ధ గ్రంథంలో నమోదు చేయబడ్డాయి.

మెనాండర్ I

మెనాండర్ I (మిలింద) ఇండో-గ్రీక్ రాజు. అతను బౌద్ధమతానికి పోషకుడు. నాగసేనతో అతని సంభాషణలు మిలిందపఞ్హ అనే బౌద్ధ గ్రంథంలో నమోదు చేయబడ్డాయి.

మెనాండర్ I సోటర్ (ప్రాచీన గ్రీకు : Μένανδρος Σωτήρ , రోమనైజ్డ్ : మెనాండ్రోస్ సాటర్ , లిట్. "మెనాండర్ ది రక్షకుని" ; పాలి : మిలిండా ; కొన్నిసార్లు మెనాండర్ ది గ్రేట్ కింగ్ Greek - Bact (పాలన 165/155 –130 BC) భారత ఉపఖండం మరియు మధ్య ఆసియాలోని వాయువ్య ప్రాంతాలలో పెద్ద భూభాగాన్ని పరిపాలించాడు. మెనాండర్ ఒక పోషకుడిగా మరియు గ్రీకో-బౌద్ధమతానికి మారినందుకు ప్రసిద్ధి చెందాడు మరియు అతను ఇండో-గ్రీక్ రాజులలో గొప్పవాడుగా విస్తృతంగా పరిగణించబడ్డాడు.

రాజ్య సమాచారం

మెనాండర్ I

మహారాజా

బాసిలియస్

మెనాండర్ I సోటర్ యొక్క చిత్రం, అతని నాణేల నుండి

ఇండో-గ్రీక్ రాజు

పాలన
165/155–130 BC

పూర్వీకుడు
యాంటిమాకస్ II

వారసుడు
స్ట్రాటో I (అగాథోక్లియా రీజెంట్‌గా)

పుట్టింది
సి. 180 BC
(ప్రస్తుత బాగ్రామ్ , ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లో) లేదా సాగలా (ప్రస్తుత సియాల్‌కోట్ , పాకిస్తాన్)

మరణించారు
130 BC (వయస్సు 50)
సాగలా (ప్రస్తుత సియాల్‌కోట్)

ఖననం
ఇండో-గ్రీక్ రాజ్యం అంతటా స్థూపాలు

భార్య
అగాథోక్లియా

పిల్లలు
స్ట్రాటో I

మతం
గ్రీకో-బౌద్ధం

సామ్రాజ్య విస్తరణ

మెనాండర్ మొదట్లో బాక్ట్రియా రాజు అయి ఉండవచ్చు. పంజాబ్‌ను జయించిన తరువాత , తక్షిలా వరకు , అతను పశ్చిమాన కాబూల్ నది నుండి తూర్పున సింధు నది వరకు మరియు ఉత్తరాన స్వాత్ నది లోయ నుండి అరచోసియా (హెల్మండ్ ప్రావిన్స్) వరకు విస్తరించి ఉన్న సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు.

న్యూమిస్మాటిస్ట్ జో క్రిబ్ మరియు పురావస్తు శాస్త్రవేత్త రాచెల్ మెయిర్స్ ప్రకారం , మెనాండర్ రాజ్యం సియాల్‌కోట్ వరకు విస్తరించి ఉంది, నమ్మడం కష్టం, ఎందుకంటే తక్సిలాకు తూర్పున అతనిపై నాణేల ఆధారాలు లేవు. ఇంకా తూర్పున విస్తరించి ఉన్నాయని నమ్మడం మరింత కష్టం. భారతీయ సూచనల ఆధారంగా చరిత్రకారులు ముందుగా భావించారు, ఇవి ఎక్కువగా కుషానులను సూచిస్తాయి.

బౌద్ధమతంతో సంబంధం

మెనాండర్ యొక్క పెద్ద సంఖ్యలో నాణేలు బయటపడ్డాయి, అతని రాజ్యం యొక్క అభివృద్ధి చెందుతున్న వాణిజ్యం మరియు దీర్ఘాయువు రెండింటినీ ధృవీకరిస్తుంది.

మెనాండర్ కూడా బౌద్ధమతానికి పోషకుడు , మరియు బౌద్ధ ఋషి నాగసేనతో అతని సంభాషణలు ముఖ్యమైన బౌద్ధ రచన అయిన మిలింద పన్హా ("ది క్వశ్చన్స్ ఆఫ్ కింగ్ మిలిందా"; పన్హా అంటే పాలీలో "ప్రశ్న") లో నమోదు చేయబడ్డాయి.

మరణం

130 BCలో అతని మరణం తరువాత, అతని భార్య అగాథోక్లియా , బహుశా అగాథోక్లెస్ కుమార్తె , అతని కుమారుడు స్ట్రాటో I కోసం రీజెంట్‌గా పరిపాలించారు.

బౌద్ధ సంప్రదాయం ప్రకారం అతను తన రాజ్యాన్ని తన కుమారుడికి అప్పగించి ప్రపంచాన్ని విడిచిపెట్టాడు. అయితే ప్లూటార్క్ సైనిక ప్రచారంలో ఉన్నప్పుడు అతను శిబిరంలో మరణించాడని మరియు అతని అవశేషాలు స్మారక చిహ్నాలలో ప్రతిష్టించడానికి నగరాల మధ్య సమానంగా విభజించబడిందని చెప్పాడు. బహుశా స్థూపాలు అతని రాజ్యం అంతటా నిర్మించబడ్డాయి.

మిలింద–నాగసేన సంభాషణ

మిలింద పఞ్హా బౌద్ధ సాహిత్యంలో ప్రసిద్ధ తాత్విక గ్రంథం. ఇందులో ఇండో-గ్రీకు రాజు మిలిందుడు (మెనాండర్) మరియు బౌద్ధ భిక్షువు నాగసేనుడి మధ్య జరిగిన ప్రశ్నోత్తర సంభాషణలు ఉన్నాయి. ఈ గ్రంథం బౌద్ధ తత్వాన్ని తార్కికంగా వివరిస్తుంది.

గ్రంథ స్వభావం

ప్రశ్న–సమాధాన రూపంలో రచించబడింది.

బౌద్ధ తత్వశాస్త్రాన్ని ఉదాహరణలతో వివరించింది.

గ్రీకు తార్కిక పద్ధతి మరియు భారత తాత్విక సంప్రదాయం కలయికగా భావించబడుతుంది.

ప్రధాన అంశాలు

1. ఆత్మ గురించి ప్రశ్న

మిలిందుడు నాగసేనుడిని అడిగాడు:

“నాగసేన అనే వ్యక్తి నిజంగా ఎవరు?”

దీనికి నాగసేనుడు రథం ఉదాహరణ ఇచ్చాడు.

రథం అనేది చక్రాలు, అక్షం, దండం వంటి భాగాల సమాహారం మాత్రమే. అలాగే మనిషి కూడా శరీరం, భావాలు, ఆలోచనలు, చైతన్యం వంటి అంశాల సముదాయం మాత్రమే అని వివరించాడు.

దీనివల్ల బౌద్ధంలోని “అనాత్మ సిద్ధాంతం”ను వివరించాడు.

2. కర్మ మరియు పునర్జన్మ

మిలిందుడు అడిగాడు:

“శాశ్వత ఆత్మ లేకపోతే పునర్జన్మ ఎలా జరుగుతుంది?”

నాగసేనుడు దీపపు జ్వాల ఉదాహరణతో సమాధానం ఇచ్చాడు. ఒక దీపం నుంచి మరొక దీపం వెలిగినట్లే కర్మ ప్రభావం కొనసాగుతుందని తెలిపాడు.

3. నిర్వాణం

నిర్వాణం అంటే:

దుఃఖ నిర్మూలనం

ఆశల నాశనం

మానసిక విముక్తి

అని నాగసేనుడు వివరించాడు.

4. జ్ఞానం మరియు ధ్యానం

జ్ఞానం విముక్తికి మార్గం

ధ్యానం మనస్సును శాంతింపజేస్తుంది

ఆశలు తగ్గినప్పుడు నిజమైన శాంతి లభిస్తుంది

అని ఈ సంభాషణలో వివరించబడింది.

చారిత్రక ప్రాధాన్యం

ఇండో–గ్రీకు మరియు భారతీయ సంస్కృతుల సంబంధానికి ఇది ముఖ్య ఆధారం.

బౌద్ధ తత్వాన్ని సులభంగా అర్థమయ్యే విధంగా తెలిపిన గ్రంథం.

ప్రపంచ తాత్విక సంభాషణలలో ప్రముఖ స్థానాన్ని పొందింది.

తక్షశిల

తక్షశిల – ప్రాచీన భారతదేశపు మహా విద్యాకేంద్రం

SEO Keywords: తక్షశిల, Taxila University, ప్రాచీన విద్యా కేంద్రం, గంధార నాగరికత, బౌద్ధ చరిత్ర, రాహుల్ సాంకృత్యాయన్

తక్షశిల

తక్షశిల ప్రాచీన విద్యా కేంద్రంగా ప్రసిద్ధి చెందిన నగరం. ఇది నేటి పాకిస్తాన్‌లోని పంజాబ్ ప్రాంతంలో ఉంది. ఇది భారతదేశంలోని అత్యంత పురాతన విద్యా కేంద్రాలలో ఒకటిగా గుర్తించబడింది.

తక్షశిల (పంజాబీ మరియు ఉర్దూ : ٹيکسلا ; సంస్కృతం : तक्षशिला , రోమనైజ్డ్ : Takṣaśilā ; పాళీ : తక్కసిలా ; అశోకన్ ప్రాకృతం : టాక్సిలా ) పంజాబ్‌లోని పోతోహార్ ప్రాంతంలో ఉన్న ఒక నగరం, పాకిస్తాన్.

రావల్పిండి జిల్లాలోని టాక్సిలా తహసీల్‌లో ఉంది. ఇది ఇస్లామాబాద్-రావల్పిండి మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతానికి వాయువ్యంగా దాదాపు 25 కిలోమీటర్లు (16 మైళ్ళు) దూరంలో ఉంది మరియు ఖైబర్ పఖ్తున్ఖ్వాలోని హరిపూర్ జిల్లాకు దక్షిణంగా ఉంది.

ప్రాచీన కాలంలో తక్షశిల ఒక ప్రముఖ విద్యా కేంద్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇక్కడ వివిధ దేశాల నుండి విద్యార్థులు వచ్చి విద్యను అభ్యసించేవారు. తక్షశిలలో వేదాలు, వైద్యం, రాజకీయ శాస్త్రం, తత్వశాస్త్రం, సైనిక శాస్త్రం వంటి అనేక విద్యలను బోధించేవారు.

బౌద్ధం మరియు వైదిక ధర్మం

వైదిక ధర్మాన్ని పునరుద్ధరించుకునే క్రమంలో జన జీవితంతో గాఢంగా ముడివడి ఉన్న ఆ నాటి బౌద్ధంలోని ఎన్నో అంశాల్ని వైదికులు స్వీకరించారు. యజ్ఞయాగాల్లో జంతుబలులు మానేశారు. అహింసను పాటించారు.

– రాహుల్ సాంకృత్యాయన్

తక్షశిల యొక్క చారిత్రక ప్రాముఖ్యత

తక్షశిల ప్రాచీన భారతదేశ చరిత్రలో ఒక ప్రముఖ విద్యా కేంద్రంగా నిలిచింది. గంధార నాగరికత కాలంలో ఇది వాణిజ్యం, సంస్కృతి మరియు విద్యలో ముఖ్యమైన కేంద్రంగా అభివృద్ధి చెందింది.

ఇక్కడి పురాతత్వ అవశేషాలు ప్రాచీన భారతీయ నాగరికత యొక్క వైభవాన్ని తెలియజేస్తాయి. తక్షశిలలో లభించిన బౌద్ధ స్థూపాలు, విహారాలు మరియు శిల్పాలు గంధార కళాశైలికి ప్రసిద్ధి చెందాయి.

ఎజ్రా గ్రంథము – బైబిల్ క్రీ.పూ. 538 – 450

ఎజ్రా గ్రంథము – బైబిల్ పాత నిబంధనలోని చరిత్రాత్మక గ్రంథం

SEO Keywords: ఎజ్రా గ్రంథము, Ezra Book Bible, పాత నిబంధన, బైబిల్ చరిత్ర, కోరేషు, జెరుబ్బాబెలు, యెరుషలేము, బైబిల్ గ్రంథాలు

పుస్తకము వివరాలు

పుస్తకము పేరు: ఎజ్రా

రచయిత: ఎజ్రా

విభాగము: పాత నిబంధన

రచనాకాలము: సుమారు క్రీ.పూ. 450

చరిత్ర కాలము: క్రీ.పూ. 538 – 450

వ్రాయబడిన స్థలము: యెరుషలేము

ఎవరికొరకు: ఇశ్రాయేలీయుల కొరకు

గణాంకములు

పుస్తకము సంఖ్య: 15

పాత నిబంధన నందు: 15

చరిత్ర నందు: 10

అధ్యాయములు: 10

వచనములు: 280

ముఖ్యమైన వ్యక్తులు

• కోరేషు
• జెరుబ్బాబెలు
• హగ్గయి
• జెకర్యా
• దర్యావేషు
• ఎజ్రా
• అర్తహషస్త

ముఖ్యమైన ప్రదేశములు

• మాదీయ పారశీక దేశము
• యెరుషలేము

బైబిల్ – క్రైస్తవ మత పవిత్ర గ్రంథం

బైబిల్ క్రైస్తవ మతం యొక్క పవిత్ర గ్రంథం. క్రైస్తవులు ఇందులో దేవుని పలుకులు ఉన్నాయని భావిస్తారు. బైబిలుకు అనేక పేర్లు ఉన్నాయి. కొందరు పవిత్ర గ్రంథమని, పవిత్ర నిబంధనమని లేదా పరిశుద్ధ గ్రంథమని పిలుస్తారు.

బైబిలు మొదట హీబ్రూ, ఆరామిక్ మరియు గ్రీకు భాషలలో రాయబడింది. ఆ తరువాత లాటిన్ ఇంకా తదితర భాషలలోకి అనువదించబడింది. ఇప్పుడు బైబిల్ 2000 కు పైగా భాషలలోకి అనువదించబడింది.

బైబిల్ అనే పదం యొక్క అర్థం

బైబిలు అనే పదం గ్రీకు భాషలోని బిబ్లియోన్ అనే పదానికి బహువచన రూపమైన "బిబ్లియ" నుండి వచ్చింది.

బైబిల్ నిర్మాణం

బబిల్లో రెండు భాగాలున్నాయి. పాత నిబంధన లో 39, కొత్త నిబంధన లో 27 కలిపి మొత్తం బైబిల్లో 66 పుస్తకాలున్నాయి.

బైబిలు వ్రాయడానికి 1400 సంవత్సరాలు పట్టినది. సుమారు క్రీస్తు పూర్వం 1800 సంవత్సరం లో, అనగా వేద కాలం ఆరంభంలో బైబిలు రచించుట మొదలైనది.

నలబై మంది ప్రవక్తలు, వివిధ కాలాల్లో ఈ మహా గ్రంధాన్ని రచించారు.

సైరస్ మహారాజు క్రీ.పూ. 530 లేదా 529

సైరస్ మహారాజు – పర్షియన్ సామ్రాజ్య స్థాపకుడు

SEO Keywords: సైరస్, Cyrus the Great, పర్షియన్ సామ్రాజ్యం, అకేమెనిడ్ వంశం, సైరస్ సిలిండర్, ప్రాచీన పర్షియా చరిత్ర

సైరస్

సైరస్ – పర్షియన్ సామ్రాజ్య స్థాపకుడు

సైరస్ ఒక పర్షియన్ షాహన్‌షాహ్ (రాజులకు రాజు). అకేమెనిడ్ వంశపు పర్షియన్ సామ్రాజ్య స్థాపకుడు. ఇతని పరిపాలనలో సామ్రాజ్యం పశ్చిమాన ఈజిప్టు నుండి తూర్పున సింధు నది వరకు విస్తరించింది.

ఇతను ఒక పర్షియన్ షాహన్‌షాహ్ (షాహ్ = రాజు, షాహన్‌షాహ్ = రాజులకు రాజు, "చక్రవర్తి"), అకేమెనిడ్ వంశపు పర్షియన్ సామ్రాజ్య స్థాపకుడు.

ఇతని పరిపాలనా కాలంలో ఇతని సామ్రాజ్య విస్తరణ దాదాపు నైఋతి ఆసియా, మిక్కిలి మధ్య ఆసియా భాగాలు, ఈజిప్టు నుండి పశ్చిమాన హెల్లెన్స్‌పాంట్ వరకూ, తూర్పున సింధు నది వరకు, విశాలంగా వ్యాపించియుండేది. ప్రపంచంలో ఇంత పెద్ద విస్తీర్ణం గల రాజ్యము చరిత్రలో గాని నేటికినీ లేదు.

సైరస్ విజయాలు

ఇతని 29–30 సంవత్సరాల రాజ్యకాలంలో, ఎన్నో యుద్ధాలు చేసి సమకాలీన రాజ్యాలను జయించాడు. అలాంటి వాటిలో మిడియన్ సామ్రాజ్యం, లిడియన్ సామ్రాజ్యం, నియో బాబిలోనియన్ సామ్రాజ్యం మొదలైనవి.

ఇవి కాకుండా మధ్యాసియా లోని అనేక దేశాలు ఇతని ఆధీనంలోకొచ్చాయి. సైరస్ ప్రాచీన ఈజిప్టు వైపు వెళ్ళలేదు. ఇతడు సిథియన్లతో సిర్ దర్యా వెంట పోరాడుతూ క్రీ.పూ. 530 లేదా 529 లో యుద్ధమైదానంలోనే మరణించాడు.

ఇతడి తరువాత ఇతని కుమారుడు కాంబిసెస్ II రాజయ్యాడు. కొద్దిపాటి రాజ్యకాలంలోనే ఈజిప్టును జయించాడు.

సైరస్ పరిపాలన

తన దేశంలోనే కాక యూద మతము లోనూ, మానవహక్కుల విషయాలలో, రాజకీయాలలో, మిలిటరీ విధానలలో, ఇటు తూర్పు దేశాలలోనూ అటు పాశ్చాత్య దేశాలలోనూ గుర్తింపబడినాడు.

సైరస్ యొక్క మతపరమైన విధానాలు చాలా సరళంగానూ, సహనము మరియు ఉదారత కలిగివుండేవి. ఈ విషయం ఇతని "సిలిండర్ శాసనం" ద్వారా తెలుస్తున్నది.

ఖురాన్ మరియు దుల్‌కర్నైన్

దుల్‌కర్నైన్ అనే ఇలాంటి వ్యక్తిత్వం ఉన్నవాడి గురించి ఖురాన్ లో పొగడబడింది. ఖురాన్ లో వర్ణింపబడిన దుల్‌కర్నైన్ ఈ సైరస్ ఒకరేనని కొందరు భావిస్తున్నారు.

యూదుల చరిత్రలో సైరస్

నెబూచద్‌నెజ్జార్-2 అనే రాజు జెరూసలేంను ధ్వంసంచేసి, యూదులను వారి దేశం నుండి తరిమివేసి వారి ఆలయాన్ని ధ్వంసం చేసినప్పుడు, సైరస్ యూదుల ప్రాంతాన్ని తిరిగి వారికప్పగించి వారి ఆలయాన్ని పునఃప్రతిష్ఠింపజేశాడు.

ఈ విషయం యూదుల బైబిల్ కెటువీం లోని రెండవ క్రానికల్ లో ప్రస్తావించబడింది. ఈ విషయము ఎజ్రా గ్రంథం లోనూ లిఖించబడింది.

సైరస్ సిలిండర్

సైరస్ కాలంనాటి వనరు, అదియూ శంఖాకారపు పత్రము (డాక్యుమెంట్) సైరస్ గురించి తెలియజెప్పే ఓ అరుదైన వనరు. దీనినే "సైరస్ సిలిండర్" అంటారు.

ఇందుపై బాబిలోనియన్ భాషలో లిఖింపబడింది. ఇది సైరస్ పరిపాలన విధానం, మతసహనం మరియు ప్రజల పట్ల అతని దయను తెలియజేస్తుంది.

జొరాస్ట్రియన్ క్రీస్తు పూర్వం 1500

జొరాస్ట్రియన్ మతం, మగధ సామ్రాజ్యం మరియు ప్రాచీన తాత్విక చరిత్ర

SEO Keywords: జొరాస్ట్రియన్ మతం, జరాతుస్త్ర, అవెస్తా గ్రంథం, మగధ సామ్రాజ్యం, బింబిసారుడు, మెనాండర్, తక్షశిల, బౌద్ధ చరిత్ర, ప్రాచీన భారత చరిత్ర

జొరాస్ట్రియన్ మతం

జొరాస్ట్రియన్ (ఆంగ్లం : Zoroastrianism) ఇరాన్ (పూర్వపు పర్షియా) దేశానికి చెందిన ప్రాచీన మతం. ఈ మతాన్ని "మజ్దాయిజం" అనికూడా అంటారు. దీనిని జొరాస్టర్ (జరాతుష్ట్ర, జర్-తోష్త్) స్థాపించారు. ఈ మతంలో దేవుని పేరు అహూరా మజ్దా. ఈ మతస్థుల పవిత్రగ్రంధం, "జెండ్-అవెస్తా" లేదా "అవెస్తా". ఈ మతం ప్రాచీన పర్షియాలో పుట్టినా ఈ మతస్థులు ఎక్కువగా భారతదేశంలో నివసిస్తున్నారు. అందులోనూ ముంబాయిలో ఎక్కువగా నివసిస్తున్నారు.

జొరాస్ట్రియన్ క్రీస్తు పూర్వం 6వ శతాబ్దంలో సంపూర్ణ మతంగా రూపాంతరం చెందడానికి ముఖ్య కారణం జొరాస్టర్ (Zoroaster) అను ప్రవక్త. కొన్ని అధ్యయనాల ప్రకారం ఇతడు క్రీస్తు పూర్వం 1500 సంవత్సరాల నుండి క్రీస్తుపూర్వం 500 వ సంవత్సరాల మధ్య జీవించాడని తెలుపుచున్నవి.

అవెస్తా గ్రంథం

జొరాస్ట్రియన్లు చదివే అవెస్తా గ్రంథమునకు, భారతీయ వేదాలకు చాలా దగ్గర పోలికలు ఉంటాయి. అవెస్తా గ్రంథము - యశ్న (worship), గాత (Psalms), వెందిదాద్ (law against demons), యస్త (worship hymns), కోర్ద అవెస్తా (litanies and prayers) అను ఐదు భాగాలుగా విభజించబడింది.

ఈ గ్రంథం గ్రీకు వీరుడైన అలగ్జాండర్, అరబ్బులు వంటి శత్రుదేశ రాజుల ఆక్రమణలవల్ల అవెస్తా చాలా వరకూ నాశనమైయ్యింది. నేడు గ్రంథములో కొంత భాగం మాత్రమే మిగిలియున్నది.

జొరాస్ట్రియన్ దేవాలయాలు

జొరాస్ట్రియన్లు అగ్నిని అహురా మజ్దా దేవుడి చిహ్నంగా భావిస్తారు. గుంపుగా ఒకచోట చేరి అగ్నికి ఎదురుగా కూర్చుని అవెస్తాలోని మంత్రాలు చదువుతూ యజ్ఞాలు నిర్వహిస్తారు.

తరువాత కాలంలో అగ్ని ఎక్కువసేపు మండే విధంగా కట్టడాలు నిర్మించబడినవి. వీటినే అగ్ని దేవాలయాలు (Fire Temples) అంటారు. ఇవి టర్కీ, ఇరాన్ మరియు భారతదేశంలో కనిపిస్తాయి.

జొరాస్ట్రియన్ నమ్మకాలు

జొరాస్ట్రియన్ల నమ్మకం ప్రకారం సృష్టి కర్త అహుర మాజ్డా. ఇతడు సత్యము, వెలుగు, పరిశుద్ధత, క్రమము, న్యాయము, బలము, ఓర్పుకు గుర్తు.

ఈ ప్రపంచం మంచికి చెడుకి మధ్య యుద్ధ భూమి. అందువల్ల ప్రతి మనిషి దుష్టత్వం నుండి దూరంగా ఉండాలి మరియు సత్ప్రవర్తనను అనుసరించాలి.

జొరాస్ట్రియన్ సూక్తులు

• అపకీర్తి, కుటిలత్వము రాకుండునట్లు అబద్ధమాడకుము.
• అసూయ దెయ్యము నీ వైపు చూడకుండునట్లు ఆశ కలిగియుండకుము.
• ఆవేశపడకుము.
• ఆందోళన పడకుము.
• మోహపడకుము.
• సోమరితనమును చేరనీయకుము.
• చక్కని గుణములు కలిగిన భార్యను ఎంచుకొనుము.
• సంపదను బట్టి గర్వించకుము.

నలంద 5 వ శతాబ్దం CE నుండి 12

నలంద విశ్వవిద్యాలయం మరియు గౌతమ బుద్ధుని బోధనలు

SEO Keywords: నలంద విశ్వవిద్యాలయం, బౌద్ధ విద్యా కేంద్రం, గౌతమ బుద్ధుడు సూక్తులు, అష్టాంగ మార్గం, బౌద్ధ తత్వశాస్త్రం

నలంద బౌద్ధ విశ్వవిద్యాలయం

బౌద్ధ నలంద విశ్వవిద్యాలయం, మఠం 5 వ శతాబ్దం CE నుండి 12 వ శతాబ్దం వరకు భారతదేశంలో ఒక ప్రధాన అభ్యాస కేంద్రంగా ఉంది.

బుద్ధుని ధర్మ బోధనలు

ఉదారమైన హృదయం, దయగల మాటలు మరియు సేవ మరియు కరుణతో కూడిన జీవితం మానవాళిని పునరుద్ధరించే అంశాలు.

మన ఆలోచనల ద్వారా మనం రూపుదిద్దుకున్నాం; మనం అనుకున్నట్లు అవుతాము. మనస్సు స్వచ్ఛంగా ఉన్నప్పుడు, ఆనందం ఎప్పటికీ వదలని నీడలా అనుసరిస్తుంది.

గతం ఇప్పటికే పోయింది, భవిష్యత్తు ఇంకా ఇక్కడ లేదు.

వెయ్యి పనికి రాని మాటల కంటే.. మిమ్మల్ని శాంతియుతంగా మార్చే ఒక్క మంచి మాట మేలు." ఈ సూక్తి గౌతమ బుద్ధుడు బోధించింది.

గౌతమ బుద్ధుడు చెప్పిన 10 ఆసక్తికరమైన సూక్తులు

• "ధ్యానాన్ని ఒక పనిగా చెయ్యకు. ప్రతి పనినీ ఒక ధ్యానంగా చెయ్యి."
• "కాలాన్ని వృధా చేయడమంటే, నిన్ను నువ్వు దోపిడీ చేసుకోవడమే."
• "మన లోపల శత్రువు లేనంత వరకు మన బయటి శత్రువు మనను భయపెట్టలేడు."
• "మనిషికి నిజమైన ఆనందం లభించేది అతడి ఆలోచనల్లోనే."
• "ఒక దీపం వేల దీపాలను వెలిగించినట్టుగానే, మన సంతోషం ఇతరుల సంతోషానికి కారణం కావాలి."
• "మీరు వెయ్యి యుద్ధాల్లో వెయ్యి మందిపై విజయం సాధించి ఉండొచ్చు. కానీ, తనపై తాను విజయం సాధించినవారే అసలైన విజేత."
• "నిజం మాట్లాడండి. కోపాన్ని దరిచేరనీయకండి. ఎవరైనా అడిగితే మీ దగ్గర ఉన్నంతలో కొంత సాయం చేయండి."
• "చెడును దూరం పెట్టండి, మంచిని పెంచండి. మనసును శుద్ధి చేసుకోండి."
• "ద్వేషాన్ని దూరం చేయగలిగేది ప్రేమే తప్ప ద్వేషం కాదు."
• "మనసు చెప్పినట్టు మనం వినడం కాదు, మనం చెప్పినట్టు మనసు వినాలి."

బుద్ధుని బోధనలు

కోరికలు మరియు భూసంబంధమైన వస్తువులపై ఆకర్షణ కారణంగా జరిగింది.

అతను మరణించిన కొన్ని శతాబ్దాల తరువాత, అతను బుద్ధుడు అని పిలువబడ్డాడు, అంటే జ్ఞానోదయం పొందినవాడు. బుద్ధుని బోధనలన్నీ వినయలో సంకలనం చేయబడ్డాయి. అతని బోధనలు మౌఖిక సంప్రదాయాల ద్వారా ఇండో-ఆర్యన్ సమాజానికి అందించబడ్డాయి.

అష్టాంగ మార్గం

తన ఉపన్యాసంలో, అతను కోరికలను జయించడానికి మరియు పూర్తి నియంత్రణను సాధించడానికి నోబుల్ ఎయిట్‌ఫోల్డ్ మార్గాన్ని పేర్కొన్నాడు.

• సరైన అవగాహన
• సరైన ఆలోచన
• సరైన ప్రసంగం
• సరైన చర్య
• సరైన జీవనోపాధి
• సరైన ప్రయత్నం
• సరైన మైండ్‌ఫుల్‌నెస్
• సరైన ఏకాగ్రత

". గౌతమ బుద్ధుని కంటే పూర్వం బుద్ధులు ఉండేవారని, భవిష్యత్తులో కూడా బుద్ధులు ఉంటారని బౌద్ధమతం నమ్ముతుంది. బౌద్ధులు గౌతమబుద్ధుని జీవితం అతని పుట్టినప్పటి నుండి అతని జ్ఞానోదయం మరియు నిర్వాణ దశకు వెళ్లే వరకు జరుపుకుంటారు.

బౌద్ధ తత్వశాస్త్ర భావనలు

అపవిత్రత (క్లేషా) - అజ్ఞానం, తృష్ణ మరియు అంటిపెట్టుకుని ఉండటం. కల్మషము అంటే మనస్సు యొక్క మలినములు క్రియల వలన కలుగుతాయి.

చర్య (కర్మ) - మానసిక నిర్మాణం మరియు మారడం.

బాధ (దుఃఖా) - స్పృహ, పేరు & రూపం, ఆరు ఇంద్రియాలు, అనుభూతి, పుట్టుక, వృద్ధాప్యం మరియు మరణం.

కలిసి, అపవిత్రతలు మరియు చర్యలు బాధ యొక్క మూలాన్ని మరియు మనలో ప్రతి ఒక్కరూ మనల్ని మనం కనుగొనే లేదా మనం జన్మించిన నిర్దిష్ట పరిస్థితులను వివరిస్తాయి.

ఆశ్రిత మూలం (Dependent Origination)

ఆశ్రిత మూలాన్ని చూసేవాడు ధర్మాన్ని చూస్తాడని మరియు ధర్మాన్ని చూసేవాడు బుద్ధుడిని చూస్తాడని బుద్ధుడు నొక్కి చెప్పాడు.

ఆధారిత ఆవిర్భావం యొక్క పనితీరును చూడగలిగితే మరియు అర్థం చేసుకోగలిగితే, అతను మనస్సులోని మలినాలను - అజ్ఞానం, తృష్ణ మరియు వ్రేలాడదీయడం ద్వారా ఈ ఆశ్రిత మూలం యొక్క దుర్మార్గపు వృత్తాన్ని బద్దలు కొట్టగలడు.

ఈ మలినాలను తొలగించిన తర్వాత, చర్యలు నిర్వహించబడవు మరియు అలవాటు-శక్తి ఉత్పత్తి చేయబడదు. ఒకసారి చర్యలు ఆగిపోతే, పునర్జన్మ మరియు బాధలు కూడా నిలిచిపోతాయి.

ఆంధ్రప్రదేశ్ బౌద్ధ క్షేత్రాలు క్రీ.పూ. 300 నుండి సా.శ. 300 వరకు సుమారు 600

ఆంధ్రప్రదేశ్ బౌద్ధ క్షేత్రాలు – చరిత్ర మరియు తత్వశాస్త్రం

SEO Keywords: ఆంధ్రప్రదేశ్ బౌద్ధ క్షేత్రాలు, అమరావతి స్తూపం, గుంటుపల్లి బౌద్ధ క్షేత్రం, శాలిహుండం, బౌద్ధ తత్వశాస్త్రం, నాగార్జునుడు

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో బౌద్ధమతం

బౌద్ధమతం ఆరంభ దశ నుండే ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రాంతంలో విశేషమైన ఆదరణ పొందింది. అశోకునికి ముందే, అనగా గౌతమ బుద్ధుని కాలం నుండే ఆంధ్రదేశంలో బౌద్ధమతం ప్రాచుర్యంలో ఉన్నదని అనేక చారిత్రక ఆధారాల వల్ల తెలుస్తుంది.

బౌద్ధ ధర్మం ఆంధ్ర జాతిని సమైక్యపరచి వారి కళానైపుణ్యానికి, సృజనా సామర్థ్యానికి, నిర్మాణ నైపుణ్యానికి మరియు తాత్విక జిజ్ఞాసకు అపారమైన అవకాశం కల్పించింది.

ప్రసిద్ధ బౌద్ధ తత్వవేత్తలు

ఆంధ్రదేశానికి చెందిన ప్రసిద్ధ బౌద్ధ తత్వవేత్తలు:

• నాగార్జునుడు
• ఆర్యదేవుడు
• భావవివేకుడు
• దిజ్ఞాగుడు

థేరవాద బౌద్ధులకు మగధ ప్రాంతం ఎంత పవిత్రమో, మహాయాన బౌద్ధులకు ఆంధ్రదేశం అంతే పవిత్ర యాత్రాస్థలంగా నిలిచింది.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో బౌద్ధ క్షేత్రాల విస్తరణ

తూర్పున శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని శాలిహుండం నుండి విజయనగరం జిల్లాలోని రామతీర్థం వరకు, పడమర వైపు కరీంనగర్ జిల్లాలోని ధూళికట్ట నుండి వైఎస్ఆర్ జిల్లాలోని ఆదాపూర్ వరకు ఆంధ్రదేశం నలుమూలలలో అనేక బౌద్ధ క్షేత్రాలు వెలిశాయి.

క్రీ.పూ. 300 నుండి సా.శ. 300 వరకు సుమారు 600 సంవత్సరాలపాటు ఆంధ్రదేశంలో బౌద్ధమత ప్రభావం గణనీయంగా కనిపించింది.

ఆ కాలంలో కులవ్యవస్థలోని దురభిమానం శాసనాల్లో కనిపించదు. విధికుడు అనే చర్మకారుడు తన కుటుంబంతో కలిసి అమరావతి స్తూపాన్ని దర్శించి బహుమతులు సమర్పించినట్లు ఒక శాసనం ద్వారా తెలుస్తుంది.

అది ఆ కాలంలో వర్తకం, వ్యవసాయం మరియు వృత్తిపనులు విస్తరించిన సమాజాన్ని సూచిస్తుంది.

ముఖ్యమైన బౌద్ధ క్షేత్రాలు

• అమరావతి స్తూపం
• గుంటుపల్లి బౌద్ధ క్షేత్రం (కామవరపుకోట – ఏలూరు జిల్లా)
• శాలిహుండం
• రామతీర్థం
• ధూళికట్ట

గుంటుపల్లి (కామవరపుకోట) గ్రామం ఏలూరు జిల్లాలో ఉన్న ఒక ప్రముఖ చారిత్రక బౌద్ధ క్షేత్రం. ఇక్కడ ప్రాచీన బౌద్ధ గుహలు, స్థూపాలు మరియు చైత్యాలు కనిపిస్తాయి.

అమరావతి స్తూపం

అమరావతి స్తూపం భారతదేశంలోని అత్యంత ప్రసిద్ధ బౌద్ధ నిర్మాణాలలో ఒకటి. ఈ స్తూపంపై చెక్కిన పద్మ ఆకృతులు మరియు శిల్పాలు ఆ కాలపు కళా నైపుణ్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి.

బౌద్ధ తత్వశాస్త్రం

బౌద్ధ తత్వశాస్త్రం గౌతమ బుద్ధుని మరణం తరువాత భారతదేశంలోని వివిధ బౌద్ధ పాఠశాలల మధ్య జరిగిన తాత్విక పరిశోధనల ద్వారా అభివృద్ధి చెందింది. తరువాత ఈ తత్వం ఆసియా అంతటా వ్యాపించింది.

బౌద్ధ మార్గం తాత్విక తర్కం, ధ్యానం మరియు ఆచరణాత్మక జీవన విధానాన్ని కలిపి విముక్తికి దారి చూపుతుంది. బౌద్ధ సంప్రదాయాలు విముక్తి సాధనకు అనేక మార్గాలను సూచిస్తాయి.

తూర్పు ఆసియాలో బౌద్ధ ఆలోచనాపరులు ఈ మార్గాల విశ్లేషణలో దృగ్విషయం, నీతి, ఒంటాలజీ, ఎపిస్టెమాలజీ, తర్కం మరియు సమయ తత్వశాస్త్రం వంటి అంశాలను అభివృద్ధి చేశారు.

ప్రారంభ బౌద్ధమతం ఇంద్రియ అవయవాల ద్వారా పొందిన అనుభవాలపై ఆధారపడింది. విముక్తికి ఉపయోగపడని కొన్ని మెటాఫిజికల్ ప్రశ్నలకు బుద్ధుడు సమాధానం ఇవ్వకుండా మౌనంగా ఉండేవాడు.

బౌద్ధ తత్వశాస్త్రంలో భావనల పునర్నిర్మాణం ముఖ్యమైన అంశం. చివరికి ఇది బౌద్ధ మధ్యమ మార్గాన్ని (Middle Path) సూచిస్తుంది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ బౌద్ధ క్షేత్రాలు 2క్రీ.పూ. 300 నుండి సా.శ. 300 వరకు సుమారు 600,

ఆంధ్రప్రదేశ్ బౌద్ధ క్షేత్రాలు – చరిత్ర, తత్వశాస్త్రం మరియు ప్రపంచ ప్రభావం

SEO Keywords: ఆంధ్రప్రదేశ్ బౌద్ధ క్షేత్రాలు, అమరావతి స్తూపం, నాగార్జునుడు, మెనాండర్, మగధ సామ్రాజ్యం, బౌద్ధ తత్వశాస్త్రం

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో బౌద్ధమతం

బౌద్ధమతం ఆరంభ దశ నుండే ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రాంతంలో విశేషమైన ఆదరణ పొందింది. అశోకునికి ముందే, అనగా గౌతమ బుద్ధుని కాలం నుండే ఆంధ్రదేశంలో బౌద్ధమతం ప్రాచుర్యంలో ఉన్నదని అనేక చారిత్రక ఆధారాలు తెలియజేస్తున్నాయి.

బౌద్ధ ధర్మం ఆంధ్ర జాతిని సమైక్యపరచి వారి కళానైపుణ్యానికి, సృజనా సామర్థ్యానికి, నిర్మాణ నైపుణ్యానికి మరియు తాత్విక జిజ్ఞాసకు అపారమైన అవకాశం కల్పించింది.

థేరవాద బౌద్ధులకు మగధ ప్రాంతం పవిత్రస్థలం అయినట్లే మహాయాన బౌద్ధులకు ఆంధ్రదేశం ముఖ్యమైన యాత్రాస్థలంగా నిలిచింది.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రధాన బౌద్ధ క్షేత్రాలు

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అనేక ప్రాచీన బౌద్ధ క్షేత్రాలు ఉన్నాయి. తూర్పున శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని శాలిహుండం నుండి విజయనగరం జిల్లాలోని రామతీర్థం వరకు మరియు పడమర వైపు కరీంనగర్ జిల్లాలోని ధూళికట్ట నుండి వైఎస్ఆర్ జిల్లాలోని ఆదాపూర్ వరకు బౌద్ధ క్షేత్రాలు విస్తరించి ఉన్నాయి.

ముఖ్యమైన బౌద్ధ క్షేత్రాలు:

• అమరావతి స్తూపం
• గుంటుపల్లి బౌద్ధ క్షేత్రం (కామవరపుకోట)
• శాలిహుండం
• రామతీర్థం
• ధూళికట్ట

క్రీ.పూ. 300 నుండి సా.శ. 300 వరకు సుమారు 600 సంవత్సరాలపాటు ఆంధ్రదేశంలో బౌద్ధమత ప్రభావం గణనీయంగా కనిపించింది.

బౌద్ధ తత్వశాస్త్రం

గౌతమ బుద్ధుని మరణం తరువాత భారతదేశంలోని వివిధ బౌద్ధ పాఠశాలల మధ్య తాత్విక పరిశోధనల ద్వారా బౌద్ధ తత్వశాస్త్రం అభివృద్ధి చెందింది. తరువాత ఈ తత్వం ఆసియా అంతటా వ్యాపించింది.

బౌద్ధ మార్గం తాత్విక తర్కం, ధ్యానం మరియు ఆచరణాత్మక జీవన విధానాన్ని కలిపి విముక్తి సాధనను బోధిస్తుంది.

నలంద విశ్వవిద్యాలయం

నలంద విశ్వవిద్యాలయం 5వ శతాబ్దం నుండి 12వ శతాబ్దం వరకు భారతదేశంలో ప్రముఖ విద్యా కేంద్రంగా నిలిచింది. ఇది బౌద్ధ విద్యా సంప్రదాయానికి ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి తెచ్చింది.

గౌతమ బుద్ధుని సూక్తులు

• ధ్యానాన్ని ఒక పనిగా చేయకు. ప్రతి పనినీ ఒక ధ్యానంగా చేయి.
• కాలాన్ని వృధా చేయడమంటే నిన్ను నువ్వు దోపిడీ చేసుకోవడమే.
• మన లోపల శత్రువు లేనంత వరకు బయటి శత్రువు మనను భయపెట్టలేడు.
• మనిషికి నిజమైన ఆనందం అతడి ఆలోచనల్లోనే ఉంటుంది.
• ఒక దీపం వేల దీపాలను వెలిగించినట్టే మన సంతోషం ఇతరుల సంతోషానికి కారణం కావాలి.
• తనపై తాను విజయం సాధించినవారే నిజమైన విజేత.
• నిజం మాట్లాడండి, కోపాన్ని దరిచేరనీయకండి.
• చెడును దూరం పెట్టండి, మంచిని పెంచండి.
• ద్వేషాన్ని తొలగించేది ప్రేమ మాత్రమే.
• మనసు చెప్పినట్టు మనం వినడం కాదు, మనం చెప్పినట్టు మనసు వినాలి.

మగధ సామ్రాజ్యం

మగధ సామ్రాజ్యం ప్రాచీన భారతదేశంలో ముఖ్యమైన మహాజనపదాలలో ఒకటి. బింబిసారుడు, అజాతశత్రువు, చంద్రగుప్త మౌర్యుడు మరియు అశోకుడు వంటి ప్రముఖ చక్రవర్తులు ఈ సామ్రాజ్యాన్ని పాలించారు.

మగధ సామ్రాజ్యం తరువాత నంద, మౌర్య, శుంగ మరియు గుప్త సామ్రాజ్యాలుగా అభివృద్ధి చెందింది.

బౌద్ధ సాహిత్య ఆధారాలు

సాహిత్య ఆధారాలు – బౌద్ధ సాహిత్యం మరియు తత్వవేత్తలు

SEO Keywords: బౌద్ధ సాహిత్యం, త్రిపీఠకాలు, అశ్వఘోష, నాగార్జున, బుద్ధఘోష, బౌద్ధ తత్వవేతలు, మిలిందపఞ్హ

సాహిత్య ఆధారాల విభాగాలు

సాహిత్య ఆధారాలను ప్రధానంగా నాలుగు రకాలుగా విభజిస్తారు.

• మత ఆధారాలు
• లౌకిక ఆధారాలు
• స్వదేశీ ఆధారాలు
• విదేశీ ఆధారాలు

ముఖ్యమైన బౌద్ధ రచయితలు

అశ్వఘోష – సంస్కృతంలో "బుద్ధచరిత" అనే గ్రంథాన్ని రచించాడు. ఇది బుద్ధుని జీవిత చర్యలను వివరించే గ్రంథం. అశ్వఘోషుడు కనిష్కుని సమకాలీనుడు. అతను పండితుడు, కవి, నాటకకర్త, సంగీత విద్వాంసుడు మరియు గొప్ప వాదకుడు.

నాగార్జున – మహాయాన బౌద్ధమతంలోని మధ్యమక పాఠశాల స్థాపకుడు. ఆయన బౌద్ధ తత్వశాస్త్ర అభివృద్ధిలో గొప్ప పాత్ర పోషించాడు.

అసంగ మరియు వసుబంధు – ఈ ఇద్దరూ సోదరులు. వసుబంధు రచించిన "అభిధర్మకోశ" బౌద్ధమతానికి సంబంధించిన ఎన్‌సైక్లోపీడియాగా ప్రసిద్ధి చెందింది. అసంగ యోగాచార లేదా విజ్ఞానవాద పాఠశాలలో ప్రముఖ ఉపాధ్యాయుడు. నాల్గవ శతాబ్దంలో ఈ ఇద్దరు పంజాబ్ ప్రాంతంలో బౌద్ధమతాన్ని విస్తరించారు.

బుద్ధఘోష – ఆయన గొప్ప పాళీ పండితుడు. ఆయన రచించిన "విశుద్ధిమగ్గ" (శుద్ధి మార్గం) బుద్ధుని విముక్తి మార్గాన్ని వివరించే ప్రముఖ గ్రంథంగా గుర్తింపు పొందింది.

దిన్నాగ – బౌద్ధ తర్కశాస్త్ర స్థాపకుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఐదవ శతాబ్దపు గొప్ప మేధావిగా ఆయనను భావిస్తారు.

ధర్మకీర్తి – ఏడవ శతాబ్దానికి చెందిన ప్రముఖ బౌద్ధ తార్కికుడు మరియు తాత్విక ఆలోచనాపరుడు. తర్కశాస్త్రం మరియు తత్వశాస్త్రంలో గొప్ప కృషి చేశాడు.

బౌద్ధ సాహిత్యం

బౌద్ధ ధర్మానికి సంబంధించిన సాహిత్యం పాళీ, మాగధి మరియు ప్రాకృత భాషల్లో లభిస్తుంది. పాళీ భాషలో రాసిన ముఖ్యమైన ధర్మ గ్రంథాలు త్రిపీఠకాలు.

త్రిపీఠక అంటే మూడు ధర్మపీఠికలు అని అర్థం.

• సుత్త పీఠిక
• వినయ పీఠిక
• అభిదమ్మ పీఠిక

పీఠిక అంటే చిన్న గంప అని అర్థం. బుద్ధుని మరణానంతరం ఆయన బోధనలను మూడు గంపల్లో సేకరించారు. వాటినే త్రిపీఠకాలు అని పిలుస్తారు.

మిలిందపఞ్హ

"మిలిందపఞ్హ" అంటే "మిలిందుని ప్రశ్నలు" అనే అర్థం. ఇది క్రీ.పూ 100 నుండి క్రీ.శ 200 మధ్య కాలానికి చెందిన బౌద్ధ గ్రంథం.

ఈ గ్రంథంలో బౌద్ధ ఋషి నాగసేన మరియు ఇండో-గ్రీక్ రాజు మెనాండర్ I (పాళీ: మిలింద) మధ్య జరిగిన సంభాషణలను వివరించారు.

సామకాలీన తత్త్వవేతలు

కన్‌ఫ్యూషియస్ (క్రీ.పూ 551 – 479) చైనాకు చెందిన తత్వవేత్త. అతని బోధనలు చైనా, కొరియా, జపాన్, తైవాన్ మరియు వియత్నాం దేశాల ఆలోచన విధానాలపై గొప్ప ప్రభావం చూపాయి.

సోక్రటీస్ (క్రీ.పూ 470 – 399) గ్రీకు దేశంలోని ఏథెన్స్‌కు చెందిన తత్వవేత్త. పాశ్చాత్య తత్వశాస్త్రానికి ఆద్యుడిగా భావిస్తారు. ఆయన రూపొందించిన సోక్రటిక్ విధానం ద్వారా ప్రశ్నల ద్వారా జ్ఞానాన్ని వెలికితీయడం అనే బోధనా విధానం ప్రసిద్ధి చెందింది. ప్లేటో మరియు అరిస్టాటిల్ వంటి తత్వవేతలపై ఆయన ప్రభావం ఎంతో ఉంది.

శాసనాలు మరియు నాణేలు

శాసనాలు మరియు నాణేలు – భారతదేశ బౌద్ధ చరిత్రకు పురావస్తు ఆధారాలు

SEO Keywords: భట్టిప్రోలు స్థూపం, అశోక శాసనాలు, బ్రాహ్మీ లిపి, ప్రాచీన భారతీయ నాణేలు, కర్షపానాలు, మౌర్య నాణేలు

భట్టిప్రోలు స్థూప శాసనాలు

పురావస్తు ఆధారాల ప్రకారం భట్టిప్రోలు స్థూప నిర్మాణం క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దంలోనే జరిగింది. ఆ సమయంలో స్థానిక రాజైన కుబిరకుని ఆధ్వర్యంలో స్థానిక ప్రజలు పెద్ద సంఖ్యలో పాల్గొని స్థూపాన్ని నిర్మించినట్లు చారిత్రక ఆధారాలు తెలియజేస్తున్నాయి.

స్థూపంలో బుద్ధుని ధాతువులను భద్రపరచడానికి రాయి మరియు స్ఫటికంతో తయారు చేసిన పేటికలను ఉంచారు. ఆ పేటికలలో మరియు పక్కన బంగారు పూసలు, ముత్యాలు, రాగి మరియు వెండితో తయారు చేసిన ఆకులు ఉంచబడ్డాయి.

పేటిక అడుగు భాగంలో 24 నొక్కుడు గుర్తులు గల నాణేలను కూడా అమర్చారు. ధాతు పేటికలపై చెక్కిన బ్రాహ్మీ లిపి శాసనాలను పరిశీలించిన జర్మన్ పరిశోధకుడు బూలర్ ఈ శాసనాలు క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దానికి చెందినవని నిర్ధారించాడు. దీంతో భట్టిప్రోలు స్థూపం మరియు దాని శాసనాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందాయి.

అశోకుని శాసనాలు

268 BCE నుండి 232 BCE వరకు మౌర్య సామ్రాజ్యాన్ని పాలించిన అశోక చక్రవర్తి స్తంభాలు, బండరాళ్లు మరియు గుహ గోడలపై ముప్పైకి పైగా శాసనాలను చెక్కించాడు.

ఈ శాసనాలను "అశోక ధర్మ శాసనాలు" అని పిలుస్తారు. ఈ శాసనాలు ఆధునిక భారతదేశం, బంగ్లాదేశ్, నేపాల్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మరియు పాకిస్తాన్ ప్రాంతాలలో చెదరగొట్టబడ్డాయి.

అశోకుని శాసనాలు బౌద్ధమత చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైన పురావస్తు ఆధారాలు. ఇవి బౌద్ధమతం విస్తరణకు సంబంధించిన మొదటి ప్రత్యక్ష చారిత్రక సాక్ష్యాలను అందిస్తున్నాయి.

ప్రాచీన భారతదేశ నాణేలు

కోసల మహాజనపదానికి సంబంధించిన వెండి నాణేలు క్రీ.పూ. 525 కాలానికి చెందినవి. భారతదేశంలో నాణేల తయారీ మొదటి సహస్రాబ్ది BCE నుండి ప్రారంభమై క్రీ.పూ. 6వ శతాబ్దంలో విస్తరించింది.

ఈ కాలానికి చెందిన నాణేలను కర్షపానాలు లేదా పనా అని పిలిచేవారు. ప్రాచీన భారతీయ నాణేలు ప్రధానంగా రాగి మరియు వెండి లోహాలతో తయారు చేయబడ్డాయి.

ప్రాచీన భారతదేశంలోని అనేక జనపదాలు మరియు మహాజనపదాలు తమ స్వంత నాణేలను ముద్రించాయి.

గాంధార, కుంతల, కురు, మగధ, పాంచాల, శాక్య, సురసేన, సురాష్ట్ర మరియు విదర్భ వంటి రాజ్యాలు తమ స్వంత నాణేలను ముద్రించినట్లు చారిత్రక ఆధారాలు తెలియజేస్తున్నాయి.

మౌర్య సామ్రాజ్య నాణేలు

భారతదేశంలో లభించిన ప్రాచీన నాణేలలో మౌర్య సామ్రాజ్యానికి చెందిన నాణేలు అత్యధికంగా ఉన్నాయి. ఇవి భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ, వాణిజ్యం మరియు రాజకీయ వ్యవస్థ అభివృద్ధిని తెలియజేసే ముఖ్యమైన చారిత్రక ఆధారాలుగా నిలుస్తాయి.

శాసనాలు – Ancient Indian Inscriptions

SEO Keywords: శాసనాలు, Ancient Indian Inscriptions, Commercial Inscriptions, Administrative Inscriptions, Religious Inscriptions, Didactic Inscriptions, Donative Inscriptions, South India Epigraphy, Copper plate inscriptions, Terracotta seals

శాసనాల రకాలు

ప్రాచీన భారతదేశంలో శాసనాలు మొత్తం ఎనిమిది రకాలుగా విభజించబడ్డాయి:

• వాణిజ్య శాసనాలు (Commercial Inscriptions)
• జ్ఞాపకార్థ శాసనాలు (Commemorative Inscriptions)
• పరిపాలనా శాసనాలు (Administrative Inscriptions)
• శిక్షణాత్మక శాసనాలు (Didactic Inscriptions)
• దాన శాసనాలు (Donative Inscriptions)
• అర్పణాత్మక శాసనాలు (Dedicative Inscriptions)
• ప్రశంసాత్మక శాసనాలు (Eulogistic Inscriptions)
• ధార్మిక శాసనాలు (Religious Inscriptions)

శాసనాల ప్రాముఖ్యత

శాసనాలు ప్రాచీన భారతదేశ చరిత్రకు అత్యంత విశ్వసనీయమైన మరియు ప్రామాణికమైన ఆధారాలు. ఇవి రాళ్లు, ఇనుప స్థంభాలు, రాగి, కంచు, మట్టి ముద్రలపై చెక్కబడినందున, అవి పాడుకుపోవడం లేదా నశించడం చాలా తక్కువ. అందువల్ల ఇవి చారిత్రక పరిశోధనలో అత్యంత విలువైనవి.

ప్రయోజనం

శాసనాలు ప్రాచీన భారతదేశంలో పాలకుల చరిత్రను పునర్నిర్మించడంలో కీలక పాత్ర పోషించాయి. ఇప్పటివరకు దక్షిణ భారతదేశంలో లభించిన శాసనాల పరిమాణం ఉత్తర భారతదేశంతో పోలిస్తే చాలా ఎక్కువ. వీటి ద్వారా సామాజిక, ఆర్ధిక, రాజకీయ మరియు మతపరమైన పరిస్థితులను తెలుసుకోవచ్చు.

పురావస్తు ఆధారాలు

పురావస్తు ఆధారాలు – తెలంగాణలో బౌద్ధం చరిత్ర

Keywords: తెలంగాణలో బౌద్ధం, పురావస్తు ఆధారాలు, కరీంనగర్ కోటిలింగాల, బోధన్ కుర్తి, దూళికట్ట, ఫణిగిరి, కొండాపూర్, బౌద్ధ చరిత్ర తెలంగాణ

చరిత్రపరంగా తెలంగాణలో బౌద్ధమతం అశోకుడి కాలానికి ముందే ఉన్నట్టు పురావస్తు ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి. ఈ విషయాన్ని నిరూపించే అనేక పురాతన అవశేషాలు తెలంగాణలో లభిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా కరీంనగర్ జిల్లా ప్రాంతంలో కనుగొన్న ఆధారాలు ఈ విషయానికి బలమైన సాక్ష్యంగా నిలుస్తున్నాయి.

కరీంనగర్ జిల్లా (పోతన్) – నేటి బోధన్

కరీంనగర్ జిల్లా ప్రాంతంలో ఉన్న పోతన్ అనే ప్రాంతాన్ని నేటి బోధన్ లేదా బోధన్ కుర్తి అని పరిశోధకులు గుర్తిస్తున్నారు. చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం అక్కడి పాలకుడు బుద్ధుని వద్దకు 16 మంది శిష్యులను పంపినట్లు కథనాలు చెబుతున్నాయి. ఆ శిష్యులలో సింగేయుడు ముఖ్యుడు.

వారు బుద్ధుని వద్ద బౌద్ధ సిద్ధాంతాలను నేర్చుకొని తిరిగి వచ్చి తెలంగాణ ప్రాంతంలో బౌద్ధమతాన్ని ప్రచారం చేసినట్లు కొన్ని పరిశోధనలు తెలియజేస్తున్నాయి. ఈ సంఘటనల వల్ల తెలంగాణలో బౌద్ధం విస్తరించినట్లు చరిత్రకారులు భావిస్తున్నారు.

బౌద్ధాన్ని పోషించిన తెలుగు రాజులు

బౌద్ధమతాన్ని చివరివరకు పోషించిన తెలుగు రాజులు విష్ణుకుండినులు అని చరిత్ర చెబుతుంది. తెలంగాణ ప్రాంతంలో గోవిందవర్మ మరియు మాధవవర్మ శాసనాల్లో బౌద్ధమతానికి సంబంధించిన సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి.

ఉత్తర భారతదేశం కంటే దక్షిణాపథంలో బౌద్ధమతం ఎక్కువగా విస్తరించిందని చరిత్రలో ఉన్న ఆధారాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

తెలంగాణలో గుర్తించిన బౌద్ధ కేంద్రాలు

ఇప్పటివరకు తెలంగాణలో గుర్తించిన ముఖ్యమైన బౌద్ధ కేంద్రాలు:

• కోటిలింగాల – కరీంనగర్
• బోధన్ కుర్తి
• దూళికట్ట
• ఫణిగిరి
• కొండాపూర్ – మెదక్ (నేటి సంగారెడ్డి)

ఈ ప్రాంతాలలో కేంద్ర పురావస్తు శాఖ (ASI) మరియు రాష్ట్ర పురావస్తు శాఖ పరిశోధనలు నిర్వహించి బౌద్ధానికి సంబంధించిన శాసనాలు, విగ్రహాలు మరియు ఇతర పురావస్తు వస్తువులను సేకరించి భద్రపరిచాయి.

ఇంకా తెలంగాణలో అనేక బౌద్ధారామాలు ఉండే అవకాశముందని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. వాటి గురించి పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి.

అస్మక జనపదం

బౌద్ధ గ్రంథాలలో పేర్కొన్న 16 (షోడశ) మహా జనపదాలలో అస్మక అనే జనపదం కూడా ఉంది. అస్మక అనే రాజు కూడా ఉండేవాడని, అతను బౌద్ధమతాన్ని స్వీకరించినట్టు కొందరు పరిశోధకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

తెలంగాణ బౌద్ధ చరిత్ర కాలం

క్రీ.పూ 3వ శతాబ్దం నుండి క్రీ.శ. 1వ శతాబ్దం వరకు తెలంగాణ ప్రాంతానికి ఘనమైన బౌద్ధ చరిత్ర ఉంది.

ఈ చరిత్ర గురించి బౌద్ధ పరిశోధకులైన కొండన మరియు శరభాంకపాలుని రచనలు స్పష్టంగా తెలియజేస్తున్నాయి.

విదేశీ యాత్రికులు

భారతదేశాన్ని ఆక్రమించిన విదేశీ పాలకులు | Foreign Invaders of India

భారతదేశాన్ని ఆక్రమించిన విదేశీ పాలకులు ఆక్రమణదారులు వివిధ కారణాల వల్ల భారతదేశంలోకి ప్రవేశించి పదేపదే దాడి చేశారు. భారతదేశం సంపద, దండయాత్రకు కారణం. శతాబ్దాలుగా విదేశీ పాలకులు దాదాపు 200 సార్లు దేశాన్ని దోచుకోవడానికి ప్రయత్నించారు. విదేశీ ఆక్రమణదారుల జాబితాలో పర్షియన్ అచెమెనిడ్ రాజు డారియస్ మొదటి స్థానంలో ఉన్నాడు, అయితే అలెగ్జాండర్ ది గ్రేట్ కూడా భూమి కోసం అతని ఎరను అడ్డుకోలేకపోయాడు.

ప్రసిద్ధ విదేశీ ఆక్రమణలు

పెర్షియన్ దండయాత్ర: సింధు లోయపై అచెమెనిడ్ విజయం క్రీస్తుపూర్వం 6 నుండి 4వ శతాబ్దాల మధ్య జరిగింది మరియు అచెమెనిడ్ పెర్షియన్ సామ్రాజ్యం వాయువ్య భారత ఉపఖండంలోని ప్రాంతాలపై నియంత్రణ సాధించడం చూసింది, ఇది ప్రధానంగా ఆధునిక పాకిస్తాన్ భూభాగాన్ని కలిగి ఉంది.

రెండు ప్రధాన దండయాత్రలలో మొదటిది 535 BCEలో సామ్రాజ్య స్థాపకుడు సైరస్ ది గ్రేట్, అచెమెనిడ్ సామ్రాజ్యం యొక్క తూర్పు సరిహద్దుగా ఏర్పడిన సింధు నదికి పశ్చిమాన ఉన్న ప్రాంతాలను కలుపుకున్నాడు. సైరస్ మరణం తరువాత, డేరియస్ ది గ్రేట్ I పంజాబ్ మరియు సింధ్‌లపై దండెత్తాడు. డారియస్ కుమారుడు జెర్క్సెస్ భారతదేశంపై దాడి చేయడం కొనసాగించాడు, అయితే అతను అదే సమయంలో గ్రీకులతో యుద్ధంలో చిక్కుకున్నందున విజయవంతం కాలేదు.

అచెమెనియన్ సామ్రాజ్యం

దిఅచెమేనియన్ సామ్రాజ్యం మరియు దాని వారసుల మధ్యప్రాచ్య నాగరికతల పరిణామంలో పురాతన మధ్యప్రాచ్యంలో 6వ శతాబ్దంలో ఇరానియన్ సైరస్ ది గ్రేట్ ఆధ్వర్యంలోని పర్షియన్లు తమ మధ్యస్థ దాయాదులను జయించి అచెమేనియన్ రాజ్యాన్ని స్థాపించారు (549). దీని తరువాత లిడియా (546) మరియు బాబిలోనియన్ సామ్రాజ్యం (539) ఆక్రమణ జరిగింది.

అరామిక్ పర్షియన్ సామ్రాజ్యం యొక్క అధికారిక భాషగా మారింది మరియు దాని అధికారిక మతం జొరాస్ట్రియనిజం. సైరస్ యొక్క జ్ఞానోదయ విధానం, జయించిన ప్రజలను బహిష్కరించడం మరియు అన్ని స్థానిక జాతీయతలను నాశనం చేయడానికి ప్రయత్నించే అస్సిరో-బాబిలోనియన్ అభ్యాసానికి ముగింపు పలికింది.

దాని తో అచెమెనియన్ సామ్రాజ్యం మొత్తం మధ్యప్రాచ్యాన్ని పాలించింది; గ్రీకు ప్రతిఘటన దానిని ఐరోపాలో విజయవంతంగా విస్తరించకుండా నిరోధించింది.

అవెస్తా గ్రంథము

జొరాస్ట్రియన్లు చదివే అవెస్తా గ్రంథమునకు, భారతీయ వేదాలకు చాలా దగ్గర పోలికలు ఉంటాయి. అవెస్తా గ్రంథము - యశ్న (worship), గాత (Psalms), వెందిదాద్ (law against demons), యస్త (worship hymns), కోర్ద అవెస్తా (litanies and prayers) అను ఐదు భాగాలుగా విభజించబడింది.

జొరాస్ట్రియన్ క్రీస్తు పూర్వం 6వ శతాబ్దంలో సంపూర్ణ మతంగా రూపాంతరం చెందడానికి ముఖ్య కారణం జొరాస్టర్ (Zoroaster) అను ప్రవక్త. కొన్ని అధ్యయనాల ప్రకారం ఇతడు క్రీస్తు పూర్వం 1500 సంవత్సరాల నుండి క్రీస్తుపూర్వం 500 వ సంవత్సరాల మధ్య జీవించాడని తెలుపుచున్నవి.

జొరాస్తర్ తన బోధనలతో బాక్ట్రియా (Bactria) సామ్రాజ్యపు రాజైన విష్తాస్ప (Vishtaspa) ను ప్రభావితం చేయగలిగాడు.

దేవాలయాలు

జొరాస్ట్రియన్లు అగ్నిని అహురా మజ్దా దేవుడి చిహ్నంగా భావిస్తారు. గుంపుగా ఒకచోట చేరి అగ్నికి ఎదురుగా కూర్చుని అవెస్తాలోని మంత్రాలు చదువుతూ యజ్ఞాలు నిర్వహిస్తారు. జొరాస్ట్రియన్ ఏర్పడిన క్రొత్తలో జోరాస్త్రీయన్లకు ఎటువంటి దేవాలయాలు ఉండేవి కాదు.

గ్రీకు చరిత్రకారుడైన హెరోడొటస్ (Herodotus) జీవించిన కాలం తర్వాత జొరాష్ట్రియన్లు అగ్ని ఎక్కువసేపు మండే విధంగా కట్టడాలు నిర్మించుకొన్నారు. అవే అగ్ని దేవాలయాలు (Fire Temples). నేడు అగ్ని దేవాలయాలు టర్కీ, ఇరాన్, భారత దేశం లోను మిగిలియున్నాయి.

విదేశీ యాత్రికులు | Foreign Travellers in Ancient India

1. ప్రాచీన భారతదేశంలో విదేశీ యాత్రికులు

పురాతన భారతదేశం యొక్క చారిత్రక సంప్రదాయాలు ఫాక్సియన్ మరియు మెగస్తనీస్ వంటి విదేశీ యాత్రికులచే గణనీయంగా రూపొందించబడ్డాయి. చంద్రగుప్త మౌర్యుని పాలనలో, మౌర్య సామ్రాజ్యం యొక్క ఆస్థానం గురించి 4వ శతాబ్దం BCE నుండి గ్రీకు రాయబారి అయిన మెగస్తనీస్ వివరించాడు.

2. చైనీస్ యాత్రికుడు ఫాక్సియన్

చైనీస్ యాత్రికుడు ఫాక్సియన్, బౌద్ధ అధ్యయనానికి విరాళాలు అందించాడు మరియు 5వ శతాబ్దం CEలో గుప్తా శకం యొక్క సమాచారాన్ని నమోదు చేశాడు. హ్యూయెన్ త్సాంగ్ వంటి ఇతరులతో పాటు, ఈ ప్రారంభ పరిశీలకులు భారతదేశం మరియు ప్రపంచం మధ్య శాశ్వత సంబంధాలను ఏర్పరచుకున్నారు, పురాతన భారతీయ రాజకీయాలు, సమాజం మరియు సంస్కృతిపై వెలుగునిచ్చే అమూల్యమైన పత్రాలను వదిలివేసారు. భారత ఉపఖండం యొక్క చారిత్రక గతిశీలతను అర్థం చేసుకోవడం ఇప్పటికీ వారి రచనలపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంది.

3. ఉడ్డియాన ప్రాంతం

ఉడ్డియాన మనే ప్రాంతమొకటి భారతదేశం లో ఉండేది. ఫాహీక్ యాత్రికుడు ఇచట 500 సంఘారామములు ఉన్నవని, ఇవి హీనయానానికి చెందినవని, బుద్ధధర్మమిచట గౌరవించబడేదని చెప్పినాడు.

6వ శతాబ్దములో మనదేశానికి వచ్చిన సుంగ్ అయాత్రికులకు ఉడ్డియాన దేశపురాజు గౌరవపూర్వకమైన స్వాగతిమిచ్చాడట. ఈరాజు శాకాహారియని, ఈయన ప్రతిదినము బుద్ధుని పూజించెడివాడని వీరన్నారు.

ఈ ఉడ్డియానములో 70 భిక్షువులు గల బౌద్ధ చైత్యమొకటి, 300 భిక్షువులు గల స్వర్ణశకలాలతో నిండిన మరొక చైత్యము, 200 భిక్షువులున్న వేరొక మహాచైత్యము ఉండెడిదని, ఈభిక్షువులు నియమబద్దమైన జీవితమును నడుపుతూ ఉన్నారని కూడా ఈయాత్రికులు పల్కినారు.

మహాజనపదాలు

పదహారు మహాజనపదాలు | Sixteen Mahajanapadas | Ancient Indian Kingdoms

పదహారు మహాజనపదాలు – (1) అంగ, (2) మగధ, (3) కాశి, (4) కోసల, (5) యజ్జి, (6) మల్ల, (7) ఛేది, (8) యమస, (9) కురు, (10) పాంచాల, (11) మచ్చ, (12) సురసేన, (13) అస్సక, (14) అవంతి, (15) గాంధార (16) వజ్జి

రాచరికాలు (Monarchy)

గాంధార, కాంభోజ, కాశీ, వత్స, అవంతి, చేది, కురు, పాంచాల, మత్స్య, అంగ, కోసల, మగధ మరియు శూరసేన

రిపబ్లిక్‌లు (Republics)

అస్సాకా, మల్లా & వజ్జి

1. అంగ

అంగుత్తర నికాయ వంటి బౌద్ధ గ్రంథాలలో “పదహారు గొప్ప దేశాలలో” లెక్కించబడిన అంగ జైన వ్యాఖ్యప్రజ్ఞప్తి యొక్క పురాతన జనపదాల జాబితాలో కూడా ప్రస్తావించబడింది.

2. మగధ

మగధ అనే పేరు మొదట అథర్వణ వేదంలో కనిపిస్తుంది.

3. కాశీ

ఇది వారణాసిలో ఉండేది. మత్స్య పురాణంలో ఉదహరించబడిన వరుణ మరియు అసి నదుల నుండి ఈ నగరానికి పేరు వచ్చింది.

అథర్వణ వేదంలోని పైప్పలాడ పునఃపరిశీలనలో కాశికుల గురించి మొదట ప్రస్తావించబడింది.

4. కోసల

షట్పత్ బ్రాహ్మణం కోసల మహాజనపదాల వివరణను ఇస్తుంది. దాని రాజధానితో శ్రావస్తి వద్ద, ఇది మగధ యొక్క వాయువ్య దిశలో, ఆక్రమిత ప్రాంతం చుట్టూ ఉంది.

5. శూరసేన

మెగస్తనీస్ కాలంలో ఈ ప్రదేశం కృష్ణుని ఆరాధనకు కేంద్రంగా ఉండేది. అలాగే, ఇక్కడ బుద్ధుని ఆధిపత్య అనుచరులు ఉన్నారు.

రాజధాని మధుర యమునా నది ఒడ్డున ఉంది.

6. పాంచాల

చివరి వేద కాలంలో (1100–500 BCE), ఇది పురాతన భారతదేశంలోని అత్యంత శక్తివంతమైన రాష్ట్రాలలో ఒకటి, ఇది కురు రాజ్యంతో సన్నిహితంగా ఉంది.

7. గాంధార

తక్షశిల రాజధాని (తక్షశిల). అథర్వణ వేదంలో గాంధార ప్రస్తావన ఉంది.

ప్రజలు పోరాట కళలో బాగా ప్రావీణ్యం పొందారు. అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం పరంగా ఇది గమనార్హం.

క్రీస్తుపూర్వం ఆరవ శతాబ్దం చివరిలో గాంధారాన్ని పర్షియన్లు స్వాధీనం చేసుకున్నారు.

క్రీ.పూ 518 లో పంజాబు లోని గాంధార రాజ్యం (తక్షీలా) అచెమెనిదు సామ్రాజ్యం స్వాధీనం చేసుకుంది. ఈ సమయంలో హర్యంక రాజవంశానికి చెందిన మగధ సామ్రాజ్య చక్రవర్తి బింబిసారా (క్రీ.పూ. 558-491) సమకాలీనుడైన పుష్కరసక్తి రాజు గాంధార రాజు. రాజు పుష్కరసాక్తి తన స్థానిక ప్రత్యర్థులపై అధికార పోరాటాలలో పాల్గొన్నాడు.

డారియసు ఆధ్వర్యంలోని అచెమెనిదులు క్రీస్తుపూర్వం 516 లో ఈ ప్రాంతంలోకి చొచ్చుకుపోయి ఆధునిక పంజాబు, పాకిస్తాను పశ్చిమ ప్రాంతాలను సింధు నది వరకు స్వాధీనం చేసుకుంది.

బౌద్ధ గ్రంథాలు

త్రిపిటకాలు | బౌద్ధ గ్రంథాలు | Tripitaka Buddhist Scriptures

త్రిపిటకాలు*

బౌద్ధ గ్రంథాలు త్రిపిటకాలు.ఇవి పాళీ భాషలో ఉన్నాయి. త్రి అనగా మూడు.పిటకం అనగా గంప అని అర్థం.బౌద్ధ సాహిత్యం మొత్తాన్ని మూడు భాగాలుగా విభజించి మూడు గంపలకెత్తారు కాబట్టి దీనికి ఆ పేరు వచ్చిందని అంటారు.

త్రిపిటకాలు

1.సుత్త పిటకం
2.వినయ పిటకం
3.అభిదమ్మ పిటకం

సుత్త పిటకం

సుత్త పిటకంలో ఐదు భాగాలు ఉంటాయి. వీటిని నికాయాలు అంటారు. బుద్ధుడి ఉపన్యాసాలు, సంవాదాలు ఇందులో ఉంటాయి.

సుత్త అనే సంస్కృత భాషలోని పదానికి అర్థం సూత్రాలు అని.ఈ సుత్త పదానికి సమాన అర్థాన్ని ఇచ్చే పాళీ భాషలోని పదం సుత్త..సుత్త పిటకం లో బుద్ధ భగవాన్ ఇచ్చిన సందేశాలను,బోధనలు, శిష్యులతో సంభాషణలు అక్షరబద్ధం చేశారు. సుత్త పిటకాన్ని ఐదు భాగాలుగా చేశారు.

అవి

1.దీఘ నికాయం.
2.మజ్జిమనికాయం.
3.సంయుత్తనికాయం.
4.అంగుత్తరనికాయం.
5.ఖుద్ధకనికాయం.

ధమ్మపదమ్

ఖుద్ధకనికాయంలో ముఖ్రమైనదే ధమ్మ పదమ్.ధమ్మాన్ని వివరించే పదమ్ ఇది.ధమ్మ పదమ్ పాలీ భాషలో ఉంటుంది.

బుద్ధుడు ప్రజల మనిషి కాబట్టి ప్రజలకు అర్థమయ్యే భాషలోనే బోధలు చేశాడు. తన ధమ్మం నిరక్షరాస్యులకు అర్థం కావాలనే పాలీ భాషను ఎంచుకున్నాడు గౌతమ బుద్ధుడు.

ధమ్మ పదమ్ లో కవితా మాధుర్యం ఉంటుంది. ఈ ధమ్మ పదమ్ లోని కవితా ఖండికలను బుద్ధుని శిష్యులు సేకరించగా బుద్ధుడు సంస్కరించారు.

ఎంతో గంభీరమైన భావాన్ని కూడా బుద్ధుడు ధమ్మ పదమ్ లో చాలా సులువుగా, బోధకంగా చెప్పాడు.

వినయ పిటకం

బౌద్ధ సంఘాలకు సంబంధించిన నియమాలను ఈ వినయ పిటకం లో చూడొచ్చు. బౌద్ధ సంఘం అంటే భిక్ఖు సంఘం.భిక్ఖు, భిక్ఖుణిలు పాటించాల్సిన నియమాలు‌,క్రమశిక్షణ గురించి ఇందులో ఉంటాయి.

వినయ పిటకం మూడు భాగాలుగా విభజించడమైనది.

అభిధమ్మ పిటకం

బౌద్ధ ధమ్మంలో ముఖ్యమైనది ఇది.ఇందులో ఏడు భాగాలు ఉంటాయి. ఈ అభిధమ్మ పిటకంలో నీతి గురించి దాని వెనుక దాగి ఉన్న మనో వైజ్ఞానిక విషయాలు గురించి ఉంటుంది.

ఉపాసక : ఆల్సి నాగసేన బోధి

పదహారు మహాజనపదాలు

అంగుత్తర నికాయ వంటి పురాతన బౌద్ధ గ్రంథాలలో ఈ పదహారు గొప్ప రాజ్యాలు, గణతంత్రాలు-అంగ, అస్కాకా, అవంతి, చెడి, గాంధార, కషి, కంబోజ, కోసల, కురు, మగధ, మల్లా, మత్స్య (లేదా మచ్చ), పాంచాల, సురసేన, వెర్జి, వాట్సా ప్రస్తావన ఉంది.

ఈ కాలంలో సింధు నాగరికత తర్వాత భారతదేశంలో పట్టణీకరణ (రెండవ) అతిపెద్ద పెరుగుదల కనిపించింది.

బౌద్ధ తత్వం

బుద్ధుడు – బౌద్ధ తత్వం | Buddha Philosophy | Buddhism Teachings

బుద్ధుని అనుచరులను బౌద్ధులు అని పిలుస్తారు, అంటే జ్ఞానోదయం పొందిన జీవులు, అజ్ఞానం నుండి ప్రారంభించి, పునర్జన్మ మరియు బాధల చక్రం వరకు తృష్ణ నుండి స్వేచ్ఛకు మార్గాన్ని తిరిగి కనుగొన్న వారు. దాదాపు 45 ఏళ్లపాటు బుద్ధుడే దీన్ని ప్రచారం చేశాడు.

అతని బోధనలు మోక్షం అనే స్థితిలో ముగిసే బాధ మరియు అసంతృప్తి యొక్క అంతర్దృష్టిపై ఆధారపడి ఉంటాయి. గౌతమ బుద్ధుడు ప్రపంచంలోని గొప్ప ధర్మ ప్రచారకులలో ఒకరిగా పరిగణించబడ్డాడు. అతను శాంతి మరియు సామరస్యాన్ని ప్రబోధించేవాడు.

బుద్ధం శరణం గచ్ఛామి
ధర్మం శరణం గచ్ఛామి
సంఘం శరణం గచ్ఛామి

అనే దాంట్లో మూడు విషయాలున్నాయి.
1. బుద్ధం
2. ధర్మం
3. సంఘం

బుద్ధం శరణం అంటే బుద్ధుణ్ణి శరణుకోరమని కాదు. తనని శరణు కోరమని. తనని గురువుగానో, దేవుడిగానో భావించమని బుద్ధుడు ఎప్పుడూ చెప్పలేదు. బుద్ధం అంటే జ్ఞానం అని అర్థం. జ్ఞానోదయమైంది గనుకనే సిద్ధార్ధుడు బుద్ధుడయ్యాడు.

ఇక్కడ మనం అర్థం చేసుకోవల్సిందేమంటే జ్ఞానాన్ని శరణు కోరి ముందుకు సాగండి అని.

ధర్మం అంటే ప్రకృతి ధర్మం అని అర్థం. ప్రకృతి ధర్మానుసారంగా నడుచుకోండని అంతేగాని మనిషి మధ్యలో కల్పించుకున్న ధర్మాలకు కట్టుబడి ఉండమని కాదు.

ప్రకృతి ధర్మాలను అర్థం చేసుకుని, ప్రకృతిలో గల కార్యకారణ సంబంధాల్ని అర్థం చేసుకుని ముందుకు సాగండి అని.

‘ధర్మో రక్షతి రక్షిత:’ – అంటే ప్రకృతి ధర్మాన్ని రక్షించుకుంటే – ఆ ప్రకృతి ధర్మమే మనల్ని రక్షిస్తుంది.

సంఘం అంటే నీ చుట్టూ ఉన్న సంఘాన్నీ, దాని కట్టుబాట్లనూ గుర్తిస్తూ అందులో ఒదుగుతూ, ఇమిడిపోతూ మాత్రమే ముందుకు సాగమని అర్థం.

బుద్ధుని అనుచరులు

బుద్ధుని యొక్క అనేక సమకాలీనులు మరియు సన్నిహిత అనుచరులు అచెమెనిడ్ (పర్షియాకు చెందిన అచెమెనిడ్ సామ్రాజ్యం) తక్షిశిలాలో చదువుకున్నట్లు చెప్పబడింది.

• కోసల రాజు పసేనది – బుద్ధుని సన్నిహిత మిత్రుడు
• బంధులా – పసేనది సైన్యానికి కమాండర్
• అంగులిమాల – బుద్ధుని అనుచరుడు
• జీవక – రాజగృహ ఆస్థాన వైద్యుడు మరియు బుద్ధుని వ్యక్తిగత వైద్యుడు

స్టీఫెన్ బాట్చెలర్ ప్రకారం, బుద్ధుడు తక్షశిలాలో అతని సన్నిహిత అనుచరులచే పొందిన అనుభవాలు మరియు జ్ఞానం ద్వారా ప్రభావితమై ఉండవచ్చు.

బుద్ధుని కాలం – ప్రపంచ చరిత్ర

📕 మొదటి బౌద్ధ మండలి – 483 BC

మొదటి బౌద్ధ మండలి రాజగృహలోని సత్తపన్ని గుహలలో సమావేశమైంది. ఇది అజాతశత్రు రాజు ఆధ్వర్యంలో జరిగింది.

మొదటి బౌద్ధ మండలికి సన్యాసి మహాకశ్యప అధ్యక్షత వహించారు.

మొదటి బౌద్ధ మండలి యొక్క ఎజెండా బుద్ధుని బోధనలు (సూత్తం) మరియు సన్యాసులకు (వినయ) క్రమశిక్షణ మరియు మార్గదర్శకాలను సంరక్షించడం.

ఇది బుద్ధుని మరణానంతరం జరిగింది.

సన్యాసులు ఆనంద మరియు ఉపాలి వరుసగా సూతాలు మరియు వినయలను పఠించారు.

ఈ మండలిలో అభిదమ్మ పిటక కూడా పఠించారు.

అంగుత్తర నికాయ

అంగుత్తార నికాయ (aṅguttaranikāya) అనేది బౌద్ధ గ్రంథాల సేకరణ. ఇది ఐదు నికాయలలో నాల్గవది. ఇది థెరవాద బౌద్ధమతం యొక్క పాలి టిపిటకాలో ఒక ముఖ్యమైన భాగం.

ఈ నికాయలో బుద్ధుడు మరియు అతని ముఖ్య శిష్యులకు ఆపాదించబడిన అనేక వేల ఉపన్యాసాలు ఉన్నాయి. ఇవి ప్రస్తావించబడిన ధర్మ అంశాల సంఖ్య ప్రకారం పదకొండు పుస్తకాలలో ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.

అంగుత్తర నికాయ అనేది ఏకోత్తర అగామానికి సంబంధించిన బౌద్ధ గ్రంథ సంప్రదాయంలో కూడా కనిపిస్తుంది. సంస్కృతంలో కొన్ని శకలాలు ఉన్నాయి. చైనీస్ అనువాదంలో పూర్తి వెర్షన్ ఉంది.

కీవ్న్ ప్రకారం పాలీ మరియు సర్వస్తివాదిన్ వెర్షన్‌ల మధ్య గణనీయమైన అసమానత ఉంది. ఇది సూత్ర పిటకంలోని ఈ భాగం చాలా ఆలస్యంగా ఏర్పడిందని సూచిస్తుంది.